W 2. miesiącu życia dziecko staje się coraz bardziej zainteresowane otoczeniem. Może dłużej przyglądać się twarzy opiekuna, odpowiadać uśmiechem, wydawać pierwsze dźwięki inne niż płacz i coraz lepiej kontrolować ruchy głowy.
Nie wszystkie dzieci osiągają jednak poszczególne umiejętności dokładnie w tym samym momencie. Kamienie milowe pomagają obserwować kierunek rozwoju, ale nie są egzaminem, który każde niemowlę musi zdać dokładnie w dniu ukończenia 2 miesięcy.
Co potrafi dwumiesięczne dziecko?
Według aktualnych kamieni milowych CDC większość dzieci do ukończenia 2. miesiąca życia:
- uspokaja się, gdy opiekun do niego mówi lub bierze je na ręce,
- przygląda się twarzy opiekuna,
- wydaje się cieszyć na widok bliskiej osoby,
- uśmiecha się w odpowiedzi na rozmowę lub uśmiech dorosłego,
- wydaje dźwięki inne niż płacz,
- reaguje na głośne dźwięki,
- obserwuje poruszającą się osobę,
- przez kilka sekund przygląda się zabawce,
- unosi i utrzymuje głowę podczas leżenia na brzuchu,
- porusza obiema rękami i obiema nogami,
- na krótko otwiera dłonie.
Jeśli pojedyncza umiejętność jeszcze się nie pojawiła, nie oznacza to automatycznie problemu rozwojowego. Znaczenie ma cały obraz rozwoju dziecka.
Kontakt, uśmiech i pierwsze dźwięki
Jedną z najbardziej zauważalnych zmian pod koniec 2. miesiąca życia jest coraz bardziej świadomy kontakt z otoczeniem.
Dziecko może odpowiadać uśmiechem na uśmiech lub głos opiekuna. Jest to tak zwany uśmiech społeczny, który różni się od odruchowych uśmiechów obserwowanych wcześniej, na przykład podczas snu.
Pojawiają się także pierwsze dźwięki inne niż płacz. Czasem określa się je jako głużenie lub gruchanie. Nie są to jeszcze słowa ani świadome naśladowanie mowy, ale stanowią wczesny etap rozwoju komunikacji.
Warto odpowiadać na te dźwięki, mówić do dziecka i zostawiać mu chwilę na reakcję. Tak powstają pierwsze bardzo proste „rozmowy” pomiędzy niemowlęciem a opiekunem.
Nie należy natomiast oczekiwać od dwumiesięcznego dziecka świadomego naśladowania złożonych gestów czy mimiki dorosłego.
Rozwój ruchowy w 2. miesiącu życia
Ruchy niemowlęcia nadal nie są w pełni kontrolowane, ale stopniowo stają się bardziej płynne i symetryczne.
Podczas leżenia na brzuchu dziecko może coraz lepiej unosić głowę. Nadal nie ma jednak pełnej kontroli nad głową i szyją, dlatego podczas noszenia trzeba je odpowiednio podtrzymywać.
Warto obserwować, czy dziecko:
- porusza obiema rękami i obiema nogami,
- nie utrzymuje stale głowy zwróconej tylko w jedną stronę,
- stopniowo coraz lepiej unosi głowę w pozycji na brzuchu,
- nie jest wyraźnie nadmiernie wiotkie lub sztywne.
U dzieci urodzonych przedwcześnie rozwój może być oceniany z uwzględnieniem wieku skorygowanego.
Co widzi dwumiesięczne dziecko?
Wzrok w 2. miesiącu życia nadal intensywnie dojrzewa. Dziecko coraz lepiej skupia uwagę na twarzach i przedmiotach znajdujących się blisko niego oraz zaczyna płynniej śledzić poruszające się obiekty.
Około 2. miesiąca wiele niemowląt potrafi już śledzić twarz lub zabawkę przesuwającą się z jednej strony na drugą.
Dziecko może interesować się:
- twarzami,
- wyraźnymi kolorami,
- prostymi kontrastowymi wzorami,
- przedmiotami poruszającymi się w jego polu widzenia.
Nie trzeba ograniczać zabawek wyłącznie do czarno-białych grafik. Kontrastowe obrazki mogą być atrakcyjne, ale w tym wieku można już pokazywać dziecku także kolorowe ilustracje i twarze.
Okresowe uciekanie jednego z oczu może jeszcze występować, ale jeśli jedno oko stale ustawia się inaczej lub dziecko nie skupia wzroku na twarzach i przedmiotach, warto porozmawiać z pediatrą.
Jak wspierać rozwój dwumiesięcznego dziecka?
Dwumiesięczne niemowlę nie potrzebuje intensywnego programu stymulacji. Najważniejsze są codzienny kontakt z opiekunami, możliwość swobodnego ruchu i reagowanie na sygnały dziecka.
Można:
- mówić i śpiewać do dziecka,
- odpowiadać na wydawane przez nie dźwięki,
- uśmiechać się i bawić twarzą w twarz,
- czytać krótkie książeczki,
- pokazywać kolorowe lub kontrastowe ilustracje,
- delikatnie przesuwać zabawkę w polu widzenia dziecka,
- zapewniać bezpieczny czas na swobodny ruch,
- przytulać, nosić i reagować na potrzebę bliskości.
Warto obserwować sygnały zmęczenia lub przeciążenia. Odwracanie głowy, ziewanie, zamykanie oczu czy narastająca drażliwość mogą oznaczać, że dziecko potrzebuje odpoczynku.
Leżenie na brzuchu w 2. miesiącu życia
Leżenie na brzuchu podczas czuwania pomaga ćwiczyć kontrolę głowy, szyi i tułowia.
Dziecko można regularnie układać na brzuchu na twardej, bezpiecznej powierzchni, zawsze pod nadzorem dorosłego. Sesje nie muszą być długie. Można zaczynać od kilku minut kilka razy dziennie i stopniowo zwiększać czas, jeśli dziecko dobrze toleruje tę pozycję.
Jeżeli niemowlę nie lubi leżenia na podłodze, można spróbować położyć je na klatce piersiowej opiekuna lub wykonywać krótsze sesje częściej.
Leżenie na brzuchu dotyczy wyłącznie czasu czuwania. Do snu dziecko zawsze powinno być układane na plecach.
Ile śpi dwumiesięczne dziecko?
W 2. miesiącu życia rytm snu nadal nie jest ustabilizowany. Regularne cykle snu dojrzewają dopiero około 4. miesiąca życia.
Niektóre dzieci zaczynają spać nieco dłużej w nocy, inne nadal budzą się bardzo często. Nie trzeba oczekiwać, że dwumiesięczne niemowlę będzie przesypiało całą noc.
Najważniejsze są zasady bezpiecznego snu:
- układanie dziecka na plecach podczas każdego snu,
- twarda, płaska i niepochylona powierzchnia,
- brak poduszek, koców, ochraniaczy i pluszaków w miejscu snu,
- unikanie przegrzewania,
- spanie w tym samym pokoju co rodzic, ale na osobnej powierzchni do snu.
Ile powinno ważyć dwumiesięczne dziecko?
Nie istnieje jedna „optymalna” masa ciała dla wszystkich dwumiesięcznych dzieci.
Na masę wpływają między innymi:
- masa i długość ciała przy urodzeniu,
- płeć,
- wiek ciążowy w momencie porodu,
- indywidualne tempo wzrastania.
Dla orientacji, według standardów WHO około 8. tygodnia życia mediana masy ciała wynosi około 5,0 kg dla dziewczynek i około 5,4 kg dla chłopców. Nie oznacza to jednak, że wartości powyżej lub poniżej tych liczb są nieprawidłowe.
Znacznie ważniejsze od pojedynczej liczby jest to, jak dziecko rośnie w czasie. Pediatra ocenia masę, długość ciała i obwód głowy na odpowiednich siatkach centylowych oraz analizuje przebieg wzrastania podczas kolejnych pomiarów.
Nie ma również jednej obowiązkowej normy tygodniowego przyrostu masy, którą każde niemowlę powinno realizować. WHO publikuje osobne standardy tempa przyrostu masy w zależności od wieku i płci.
Jak często je dwumiesięczne dziecko?
W tym wieku podstawą żywienia jest mleko kobiece lub odpowiednie mleko modyfikowane. Niemowlę nie potrzebuje jeszcze wody, herbatek ani produktów uzupełniających.
Karmienie piersią
WHO zaleca karmienie piersią zgodnie z potrzebami dziecka w dzień i w nocy.
Nie trzeba dążyć do określonej liczby karmień. Częstotliwość może zmieniać się z dnia na dzień i wzrastać na przykład w okresach większego zapotrzebowania.
Do sygnałów głodu należą między innymi:
- wkładanie dłoni do ust,
- odwracanie głowy w poszukiwaniu piersi,
- oblizywanie lub cmokanie ust,
- zwiększona aktywność.
Płacz jest późnym sygnałem głodu.
Karmienie mlekiem modyfikowanym
Nie ma zasady, że każdy dwumiesięczny niemowlak powinien otrzymywać dokładnie 6 butelek po 120–140 ml.
W pierwszych miesiącach dzieci karmione mlekiem modyfikowanym często jedzą mniej więcej co 3–4 godziny, ale ilość wypijanego mleka zależy od masy ciała, apetytu i indywidualnego zapotrzebowania.
Warto obserwować także sygnały sytości. Dziecko może:
- zamknąć usta,
- zwolnić ssanie,
- rozluźnić dłonie,
- odwrócić głowę od butelki.
Nie należy zmuszać dziecka do opróżnienia całej butelki, jeśli sygnalizuje, że jest już najedzone.
Mleko modyfikowane trzeba przygotowywać dokładnie według instrukcji producenta, zachowując prawidłowe proporcje wody i proszku.
Kiedy rozwój dziecka warto skonsultować?
Kamienie milowe służą do obserwacji rozwoju, a nie do samodzielnego diagnozowania dziecka. Warto jednak porozmawiać z pediatrą, jeśli pod koniec 2. miesiąca dziecko:
- nie reaguje na głośne dźwięki,
- nie przygląda się twarzom,
- nie wydaje żadnych dźwięków poza płaczem,
- nie porusza obiema rękami lub obiema nogami,
- nie próbuje unosić głowy podczas leżenia na brzuchu,
- jest wyraźnie wiotkie albo bardzo sztywne,
- ma trudności z karmieniem lub nie przybiera prawidłowo na masie,
- utraciło umiejętność, którą wcześniej posiadało.
CDC zaleca, aby nie czekać z rozmową z lekarzem, jeśli dziecko nie osiąga jednego lub kilku kamieni milowych albo rodzic ma inne obawy dotyczące rozwoju.
Pilnej konsultacji wymaga natomiast temperatura 38°C lub wyższa u dziecka, które nie ukończyło 3. miesiąca życia, a także trudności z oddychaniem, sinienie, znaczne osłabienie, trudność w wybudzeniu lub wyraźne ograniczenie karmienia.
Podsumowanie
W 2. miesiącu życia dziecko stopniowo staje się bardziej kontaktowe, coraz częściej odpowiada uśmiechem, wydaje pierwsze dźwięki inne niż płacz, obserwuje twarze i zabawki oraz coraz lepiej unosi głowę podczas leżenia na brzuchu.
Nie ma jednak jednej właściwej masy ciała, liczby karmień czy dokładnego harmonogramu rozwoju dla każdego niemowlęcia. Najważniejsze są regularna obserwacja, ocena wzrastania na siatkach centylowych, karmienie zgodnie z sygnałami dziecka oraz kontakt z pediatrą, jeśli coś w jego rozwoju lub stanie zdrowia budzi niepokój.