Ból, pęknięcia i ranki brodawek sutkowych najczęściej wiążą się z nieprawidłowym przystawieniem dziecka do piersi, ale nie jest to jedyna możliwa przyczyna. Jeśli brodawka boli podczas każdego karmienia, pęka albo krwawi, warto jak najszybciej poprosić położną lub specjalistę laktacyjnego o ocenę całego karmienia.
Kosmetyk może nawilżać i chronić uszkodzoną skórę, ale nie zastąpi poprawienia techniki karmienia ani leczenia infekcji, zapalenia skóry czy innej przyczyny utrzymującego się bólu.
Dlaczego brodawki bolą i pękają podczas karmienia piersią?
Niewielka tkliwość brodawek może występować w pierwszych dniach rozpoczynania karmienia. Silny, utrzymujący się ból, rany, pęknięcia lub krwawienie nie powinny być jednak traktowane jako nieunikniony etap, który trzeba przeczekać.
Najczęstszą przyczyną jest płytkie lub nieprawidłowe przystawienie dziecka do piersi. Wówczas brodawka znajduje się zbyt płytko w jamie ustnej i jest nadmiernie uciskana podczas ssania.
Po karmieniu może wtedy być:
- spłaszczona,
- ściśnięta lub klinowata,
- zbielała,
- bolesna,
- otarła lub popękana.
Nieprawidłowe przystawienie dziecka do piersi
Pierwszym krokiem przy bolesnych brodawkach powinna być ocena sposobu karmienia.
Specjalista może sprawdzić między innymi:
- pozycję mamy i dziecka,
- szerokość otwarcia ust dziecka,
- głębokość uchwycenia piersi,
- sposób ssania i połykania,
- kształt brodawki po zakończeniu karmienia,
- czy dziecko skutecznie pobiera mleko.
Po poprawieniu przystawienia karmienie powinno stopniowo stawać się bardziej komfortowe.
Nie warto skracać karmień wyłącznie z powodu bólu w nadziei, że brodawka dzięki temu szybciej się zagoi. Jeżeli karmienie bezpośrednio z piersi jest bardzo bolesne, można tymczasowo odciągać mleko w sposób, który nie powoduje dalszego urazu, jednocześnie szukając przyczyny problemu.
Jakie mogą być inne przyczyny bólu brodawek?
Jeżeli przystawienie jest prawidłowe, a ból nadal się utrzymuje, trzeba rozważyć również inne przyczyny.
Mogą do nich należeć:
- uraz spowodowany nieprawidłowym używaniem laktatora lub zbyt dużym podciśnieniem,
- zbyt mały albo zbyt duży lejek laktatora,
- zapalenie lub podrażnienie skóry,
- reakcja na kosmetyki, detergenty lub wkładki laktacyjne,
- infekcja,
- skurcz naczyń brodawki, czyli vasospasm,
- problemy w obrębie jamy ustnej dziecka, w tym niektóre przypadki skróconego wędzidełka języka.
Przyczyny te wymagają różnego postępowania. Dlatego utrzymującego się bólu nie warto samodzielnie diagnozować jako „zwykłego podrażnienia” lub infekcji.
Czy można karmić piersią przy popękanych brodawkach?
W większości przypadków nie ma potrzeby automatycznego przerywania karmienia piersią z powodu bolesnych lub popękanych brodawek.
Najważniejsze jest usunięcie przyczyny uszkodzenia. Jeśli dziecko jest prawidłowo przystawione, dalsze karmienie zwykle nie powinno powodować kolejnych urazów.
Jeśli jednak ból jest tak silny, że bezpośrednie karmienie jest bardzo trudne, można skonsultować z położną lub specjalistą laktacyjnym tymczasowe odciąganie pokarmu.
Popękane lub krwawiące brodawki zwiększają ryzyko infekcji, dlatego wymagają szczególnej obserwacji.
Jak pielęgnować bolesne i uszkodzone brodawki?
Pielęgnacja powinna przede wszystkim ograniczać dalsze podrażnianie skóry.
Warto:
- delikatnie obchodzić się z uszkodzoną skórą,
- po karmieniu pozwolić brodawkom wyschnąć przed ubraniem się,
- często zmieniać wilgotne wkładki laktacyjne,
- unikać mycia brodawek mydłem i silnymi środkami oczyszczającymi,
- nosić wygodny biustonosz, który nie uciska piersi,
- stosować preparaty pielęgnacyjne przeznaczone do skóry brodawek zgodnie z instrukcją producenta.
Sam kosmetyk nie powinien być traktowany jako sposób na skorygowanie nieprawidłowego przystawienia ani leczenie zakażenia.
Balsam Mustela do pielęgnacji brodawek sutkowych
Balsam do brodawek sutkowych - certyfikowany BIO Mustela jest przeznaczony do pielęgnacji bardzo wrażliwej skóry brodawek podczas karmienia piersią.
Aktualna formuła zawiera 100% składników pochodzenia naturalnego i roślinnego oraz jest bezzapachowa. W składzie znajdują się między innymi:
- organiczna oliwa z oliwek,
- gliceryna roślinna,
- olej słonecznikowy,
- witamina E.
Balsam tworzy na powierzchni skóry warstwę nawilżającą i ochronną, pomaga łagodzić podrażnienie oraz wspiera pielęgnację skóry brodawek.
Zgodnie z aktualną instrukcją producenta produkt można nakładać po każdym karmieniu i nie wymaga on rutynowego spłukiwania przed następnym karmieniem. Przed przystawieniem dziecka należy jednak upewnić się, że na brodawce nie znajdują się włókna materiału, pozostałości innych preparatów ani inne zanieczyszczenia. W razie potrzeby skórę można oczyścić wodą.
Balsam może być elementem pielęgnacji podrażnionej skóry, ale utrzymujące się pęknięcia lub ból nadal wymagają ustalenia i usunięcia ich przyczyny.
Czego unikać przy uszkodzonych brodawkach?
Przy bolesnej lub popękanej skórze warto unikać:
- intensywnego szorowania brodawek,
- częstego mycia ich mydłem lub środkami odtłuszczającymi,
- stosowania przypadkowych preparatów drażniących skórę,
- pozostawiania wilgotnych wkładek laktacyjnych przez długi czas,
- zbyt wysokiego podciśnienia laktatora,
- samodzielnego leczenia podejrzewanej infekcji bez ustalenia jej przyczyny.
Osłonki na brodawki nie powinny być automatycznym rozwiązaniem bólu. Mogą wpływać na sposób przystawienia dziecka i najlepiej stosować je po konsultacji ze specjalistą, jeśli istnieje konkretne wskazanie.
Kiedy skonsultować się z położną lub lekarzem?
Pomocy warto szukać jak najwcześniej, jeśli:
- brodawka boli podczas każdego karmienia,
- pojawiają się pęknięcia lub krwawienie,
- ból nie zmniejsza się po poprawieniu przystawienia,
- brodawka po karmieniu jest regularnie spłaszczona, zbielała lub zdeformowana,
- pojawia się wysypka, sączenie, ropa albo nasilające się zaczerwienienie,
- ból ma charakter piekący lub palący i utrzymuje się również pomiędzy karmieniami,
- pierś staje się gorąca, obrzęknięta i bardzo bolesna,
- pojawia się gorączka lub objawy przypominające grypę,
- dziecko ma trudności z efektywnym pobieraniem mleka lub niewystarczająco przybiera na wadze.
Wczesna ocena przyczyny pozwala ograniczyć dalsze uszkadzanie brodawki i ułatwia kontynuowanie karmienia w sposób komfortowy dla mamy i dziecka.
Podsumowanie
Najczęstszą przyczyną bolesnych i popękanych brodawek podczas karmienia jest nieprawidłowe przystawienie dziecka do piersi, ale pod uwagę trzeba brać również uraz od laktatora, choroby skóry, infekcje, vasospasm i niektóre problemy w obrębie jamy ustnej dziecka.
Podstawą postępowania jest ustalenie przyczyny bólu. Delikatna pielęgnacja, ochrona skóry oraz odpowiednio dobrany balsam mogą wspierać komfort i kondycję skóry brodawek, ale nie zastępują korekty przystawienia ani leczenia problemu medycznego.