Noworodka i niemowlę należy układać na plecach do każdego snu, zarówno w nocy, jak i podczas drzemki. Dziecko powinno spać na twardym, płaskim i poziomym materacu, bez poduszki, kołdry, ochraniaczy, zabawek oraz innych miękkich przedmiotów.
Jaka pozycja do snu jest najbezpieczniejsza?
Najbezpieczniejszą pozycją do snu niemowlęcia jest pozycja na plecach. Dotyczy to zdrowych dzieci urodzonych o czasie, wcześniaków po wypisie do domu oraz większości niemowląt, które ulewają lub mają rozpoznany refluks żołądkowo-przełykowy.
Dziecko należy układać na plecach od początku każdego snu. Nie trzeba odchylać jego głowy ani podkładać pod nią poduszki, pieluszki czy wałka. Nie należy również stosować klinów i pozycjonerów, które mają utrzymywać niemowlę w wybranym ułożeniu.
Spanie na plecach pomaga ograniczać ryzyko zespołu nagłej śmierci niemowląt, określanego skrótem SIDS, oraz innych zdarzeń związanych ze snem. Nie daje jednak całkowitej gwarancji bezpieczeństwa, dlatego znaczenie ma również prawidłowe przygotowanie całego miejsca do spania.
Czy niemowlę może spać na brzuchu?
Niemowlęcia nie należy celowo układać do snu na brzuchu. Ta pozycja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem SIDS i innych zdarzeń związanych ze snem.
Leżenie na brzuchu jest natomiast ważne dla rozwoju ruchowego, ale wyłącznie wtedy, gdy dziecko:
- nie śpi,
- znajduje się pod bezpośrednim nadzorem osoby dorosłej,
- leży na stabilnej powierzchni, z dala od miękkich przedmiotów.
Taką aktywność można wprowadzać od pierwszych dni po powrocie do domu, zaczynając od krótkich sesji dostosowanych do tolerancji dziecka. Jeśli niemowlę zaśnie podczas leżenia na brzuchu, należy przenieść je na odpowiednie miejsce do snu i ułożyć na plecach.
Czy niemowlę może spać na boku?
Pozycja na boku nie jest zalecana do snu, również podczas drzemki pod opieką osoby dorosłej. Jest niestabilna i ułatwia przypadkowe obrócenie się dziecka na brzuch.
Nadzór opiekuna nie zastępuje zasad bezpiecznego snu. Dziecko powinno być układane na plecach za każdym razem, gdy zasypia, niezależnie od pory dnia.
Wyjątek może stanowić indywidualne zalecenie lekarza wynikające z określonego stanu zdrowia. Takiego ułożenia nie należy wprowadzać samodzielnie.
Jak układać do snu dziecko, które ulewa?
Zdrowe niemowlęta mają naturalne mechanizmy pomagające chronić drogi oddechowe. Układanie na plecach nie zwiększa ryzyka zachłyśnięcia u większości dzieci, także tych, które często ulewają.
Dziecka z refluksem nie należy układać do snu na boku ani na brzuchu. Nie powinno się również unosić materaca, podkładać klinów czy pozwalać na rutynowy sen w foteliku samochodowym, bujaku lub leżaczku. Powierzchnia do spania powinna pozostawać płaska i pozioma.
Po karmieniu można potrzymać niemowlę w pozycji pionowej, gdy jest obudzone i pozostaje pod opieką osoby dorosłej. Przed odłożeniem do łóżeczka należy ułożyć je na plecach.
Co zrobić, gdy dziecko obraca się podczas snu?
Nie wszystkie niemowlęta zaczynają obracać się w tym samym wieku. Dlatego nie należy przyjmować, że zdolność ta pojawi się dokładnie w 4. lub 5. miesiącu życia.
Dziecko zawsze należy odkładać na plecach. Jeżeli potrafi już samodzielnie i swobodnie obrócić się z pleców na brzuch oraz z brzucha na plecy, zwykle nie trzeba przez całą noc przekładać go z powrotem. Miejsce do spania musi jednak pozostać puste, bez miękkich przedmiotów i luźnej pościeli.
Gdy niemowlę zaczyna podejmować próby obracania się, należy zrezygnować z krępowania jego rąk otulaczem. Dziecko potrzebuje swobody ruchów, aby móc zmienić pozycję.
Jak przygotować bezpieczne miejsce do snu?
Niemowlę powinno spać we własnym łóżeczku, koszu lub dostawce przeznaczonej do snu, najlepiej w tym samym pokoju co rodzice przez co najmniej pierwsze 6 miesięcy życia.
Bezpieczne miejsce do spania powinno zawierać:
- twardy, płaski i poziomy materac dopasowany do łóżeczka,
- dobrze przylegające prześcieradło,
- wolną przestrzeń wokół twarzy i głowy dziecka.
W miejscu snu nie powinny znajdować się:
- poduszki i kołdry,
- luźne koce oraz pieluszki,
- ochraniacze na szczebelki,
- pluszaki i inne zabawki,
- gniazdka niemowlęce, wałki, kliny i pozycjonery,
- poduszki do karmienia.
Kanapa, fotel, łóżko osoby dorosłej, fotelik samochodowy, bujak i leżaczek nie są odpowiednimi miejscami do rutynowego snu niemowlęcia. Jeśli dziecko zaśnie w urządzeniu przeznaczonym do transportu lub zabawy, należy przenieść je na płaską powierzchnię do spania, gdy tylko będzie to możliwe.
Jak ubrać dziecko do snu?
Niemowlęcia nie należy przegrzewać ani przykrywać luźnym kocem, którego nie potrafi samodzielnie odsunąć. Ubranie warto dopasować do temperatury pomieszczenia. Alternatywą dla kołdry może być prawidłowo dobrany śpiworek niemowlęcy, z którego dziecko nie może wsunąć głowy do środka.
Temperaturę ciała lepiej oceniać, dotykając karku lub klatki piersiowej, a nie dłoni i stóp, które mogą być chłodniejsze. Spocony kark, gorąca klatka piersiowa lub zaczerwieniona, wyraźnie rozgrzana skóra mogą wskazywać, że dziecku jest za ciepło.
W domu głowa niemowlęcia powinna pozostawać odkryta podczas snu. Nie należy zakładać czapeczki ani nakrywać głowy kocem.
Co oznacza spanie z rękami uniesionymi do góry?
Ułożenie rąk podczas snu nie jest wiarygodnym wskaźnikiem zdrowia ani poczucia bezpieczeństwa dziecka. Niemowlę może trzymać ręce przy głowie, rozkładać je na boki lub zmieniać ich położenie w trakcie snu.
Ruchy rąk mogą wynikać między innymi z niedojrzałości układu nerwowego i odruchów typowych dla pierwszych miesięcy życia. Nie ma podstaw, aby na podstawie tej pozycji wnioskować o temperamencie dziecka lub treści jego snów.
Kiedy skonsultować się z lekarzem?
Skontaktuj się z pediatrą, jeśli:
- dziecko ma trudności z oddychaniem, sinieje lub podczas snu występują przerwy w oddychaniu,
- ulewaniu towarzyszą problemy z karmieniem, gwałtowne lub zielone wymioty, krew w treści pokarmowej albo słaby przyrost masy ciała,
- niemowlę stale układa głowę tylko w jedną stronę lub ma trudność z obróceniem jej w obie strony,
- rodzic otrzymał sprzeczne zalecenia dotyczące pozycji snu z powodu choroby dziecka,
- ułożenie ciała, napięcie mięśniowe lub ruchy dziecka budzą niepokój.
W przypadku wyraźnych trudności z oddychaniem, sinienia, wiotkości lub braku reakcji potrzebna jest natychmiastowa pomoc medyczna.
Podsumowanie
Noworodka i niemowlę należy układać na plecach do każdego snu. Pozycja na boku nie jest bezpieczniejsza przy ulewaniu, a leżenie na brzuchu powinno odbywać się wyłącznie podczas czuwania i pod nadzorem opiekuna.
Bezpieczne miejsce do snu to twardy, płaski i poziomy materac z dopasowanym prześcieradłem. W łóżeczku nie powinno być poduszki, kołdry, luźnego koca, ochraniaczy, zabawek ani pozycjonerów. Gdy dziecko potrafi samodzielnie obracać się w obie strony, nadal odkładaj je na plecach, ale zwykle nie musisz zmieniać pozycji, którą przyjmie samodzielnie.