Rezonans magnetyczny, zarówno bez kontrastu, jak i w większości przypadków po dożylnym podaniu gadolinowego środka kontrastowego, nie wymaga przerywania karmienia piersią.
Aktualne zalecenia radiologiczne wskazują, że ilość środka kontrastowego, która może dostać się do mleka, a następnie zostać wchłonięta przez przewód pokarmowy dziecka, jest bardzo mała. Rutynowe odciąganie i wylewanie pokarmu po MRI z kontrastem nie jest potrzebne.
Czy po rezonansie magnetycznym można karmić piersią?
MRI bez środka kontrastowego
Tak. Rezonans magnetyczny nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Obraz powstaje dzięki silnemu polu magnetycznemu, falom radiowym i komputerowemu przetwarzaniu sygnału.
Po standardowym MRI bez kontrastu można karmić dziecko bez przerwy. Badanie nie powoduje, że mleko staje się radioaktywne ani nie wymaga jego odciągania.
MRI z gadolinowym środkiem kontrastowym
Również po dożylnym podaniu typowego gadolinowego środka kontrastowego aktualne dane wskazują, że karmienie piersią może być kontynuowane.
American College of Radiology nie zaleca rutynowego przerywania karmienia po podaniu gadolinowego środka kontrastowego. European Society of Urogenital Radiology również wskazuje, że po zastosowaniu makrocyklicznych gadolinowych środków kontrastowych karmienie może być kontynuowane normalnie.
Czy kontrast z gadolinem przenika do mleka matki?
Tak, ale jedynie bardzo niewielka część dożylnej dawki może zostać wydzielona do mleka.
Gadolin w środkach stosowanych do MRI nie jest podawany jako wolny jon. Jest związany w kompleksie chemicznym, czyli chelacie, co ma ograniczać jego reaktywność w organizmie.
Według danych wykorzystywanych przez American College of Radiology mniej niż 0,04% dawki gadolinowego środka kontrastowego podanej mamie trafia do mleka w ciągu pierwszych 24 godzin.
Ile kontrastu może otrzymać dziecko z mlekiem?
Z ilości kontrastu obecnej w mleku mniej niż 1% zostaje następnie wchłonięte z przewodu pokarmowego dziecka.
Oznacza to, że szacowana dawka, która rzeczywiście może dostać się do krążenia niemowlęcia, wynosi mniej niż 0,0004% dawki podanej dożylnie mamie.
Jest to bardzo mała ekspozycja. Na podstawie dostępnych danych ACR uznaje kontynuowanie karmienia za bezpieczne i nie zaleca rutynowej przerwy.
Jak długo środek kontrastowy znajduje się w organizmie?
Większość gadolinowych środków kontrastowych jest u osób z prawidłową funkcją nerek usuwana głównie przez nerki.
Nie ma potrzeby czekać do momentu całkowitego usunięcia preparatu z organizmu przed kolejnym karmieniem, ponieważ już ilość wydzielana do mleka jest bardzo mała.
American College of Radiology wskazuje, że po 24 godzinach kontrast jest niemal całkowicie usunięty z krwi mamy. Nie oznacza to jednak, że zalecana jest 24-godzinna przerwa w karmieniu.
Nie jest także właściwe stwierdzenie, że gadolin znajdujący się w mleku po prostu „ulega rozpadowi”. Jego stężenie maleje przede wszystkim wraz z eliminacją środka kontrastowego z organizmu mamy.
Czy po MRI z kontrastem trzeba odciągać i wylewać mleko?
Nie. Rutynowe odciąganie i wylewanie mleka po MRI z gadolinowym środkiem kontrastowym nie jest potrzebne.
Nie ma również medycznej potrzeby wcześniejszego przygotowywania zapasu pokarmu wyłącznie ze względu na planowane podanie kontrastu.
Jeżeli mimo omówienia bardzo małej ekspozycji mama samodzielnie zdecyduje, że chce zrobić przerwę, ACR wskazuje możliwość czasowego wstrzymania karmienia na 12-24 godziny. W tym czasie mleko można odciągać w celu utrzymania komfortu i laktacji.
Takie postępowanie jest wyborem mamy, a nie standardowym zaleceniem bezpieczeństwa. ACR podkreśla również, że nie ma wartości w przedłużaniu przerwy ponad 24 godziny.
Jakie środki kontrastowe stosuje się w MRI?
W rezonansie magnetycznym najczęściej wykorzystuje się gadolinowe środki kontrastowe. Różnią się one budową chemiczną, stabilnością oraz zastosowaniem.
Do środków makrocyklicznych należą między innymi:
- gadobutrol,
- gadoteridol,
- gadoterat megluminy.
Istnieją również środki o innej budowie i bardziej specjalistycznych zastosowaniach. Przykładem jest gadoksetynian stosowany przede wszystkim w obrazowaniu wątroby.
Nie wszystkie preparaty są podawane w takiej samej dawce. Dlatego nie należy stosować jednej uniwersalnej wartości 0,1-0,2 mmol/kg do wszystkich środków. Dawkę dobiera się zgodnie z charakterystyką konkretnego preparatu i rodzajem badania.
O wyborze kontrastu decyduje radiolog, uwzględniając między innymi cel badania, funkcję nerek i profil bezpieczeństwa preparatu.
Czy gadolinowe środki kontrastowe mogą powodować skutki uboczne?
Większość osób dobrze toleruje gadolinowe środki kontrastowe. Działania niepożądane występują rzadko i zwykle są łagodne.
Mogą obejmować między innymi:
- nudności,
- ból głowy,
- zawroty głowy,
- przejściowe uczucie ciepła lub chłodu,
- dyskomfort lub ból w miejscu wkłucia.
Rzadko występują reakcje przypominające alergię, takie jak pokrzywka lub świąd. Ciężkie reakcje, w tym problemy z oddychaniem czy anafilaksja, są bardzo rzadkie, ale wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
Przed badaniem należy poinformować personel o wcześniejszych reakcjach na środki kontrastowe oraz o chorobach nerek. Ma to znaczenie dla doboru preparatu i oceny bezpieczeństwa.
Po badaniu nie ma potrzeby wypijania bardzo dużej ilości wody wyłącznie po to, aby „wypłukać” kontrast. Można wrócić do zwykłego nawodnienia, chyba że personel medyczny zaleci inaczej.
RTG i tomografia komputerowa a karmienie piersią
Standardowe badanie RTG wykorzystuje promieniowanie jonizujące, ale promieniowanie działa jedynie podczas wykonywania badania. Nie pozostaje później w organizmie i nie powoduje, że mleko staje się radioaktywne.
Po zwykłym RTG można więc karmić piersią bez przerwy.
W tomografii komputerowej i niektórych badaniach rentgenowskich stosuje się dożylne środki kontrastowe zawierające jod.
Także w tym przypadku ACR wskazuje, że ilość środka, która trafia do mleka i jest następnie wchłaniana przez dziecko, jest bardzo mała. Szacowana dawka wchłonięta przez niemowlę wynosi mniej niż 0,01% dawki podanej mamie.
Po dożylnym jodowym środku kontrastowym również nie trzeba rutynowo przerywać karmienia piersią.
Środki z siarczanem baru stosowane w niektórych badaniach przewodu pokarmowego praktycznie nie są wchłaniane z jelit mamy, dlatego także nie wymagają rutynowego przerywania karmienia.
Czy wszystkie badania z promieniowaniem są takie same?
Nie. Zwykłego RTG lub tomografii komputerowej nie należy utożsamiać z badaniami medycyny nuklearnej, takimi jak niektóre badania scyntygraficzne czy PET.
W medycynie nuklearnej pacjentce podawany jest radiofarmaceutyk. W zależności od zastosowanej substancji i jej aktywności może być konieczna czasowa przerwa w karmieniu lub ograniczenie bliskiego kontaktu z dzieckiem.
Zalecenia różnią się pomiędzy radiofarmaceutykami, dlatego w takim przypadku należy uzyskać dokładną instrukcję z pracowni medycyny nuklearnej dla konkretnego preparatu.
Podsumowanie
Po rezonansie magnetycznym bez kontrastu można karmić piersią bez żadnej przerwy. Aktualne rekomendacje wskazują również, że po typowym dożylnym gadolinowym środku kontrastowym rutynowe odciąganie i wylewanie mleka nie jest potrzebne.
Mniej niż 0,04% podanej mamie dawki gadolinowego kontrastu trafia do mleka w ciągu 24 godzin, a dziecko wchłania z przewodu pokarmowego jedynie niewielką część tej ilości. Podobne zalecenia dotyczą dożylnych jodowych środków kontrastowych stosowanych w tomografii komputerowej. Innego postępowania mogą natomiast wymagać badania medycyny nuklearnej z radiofarmaceutykami.