Przeziębienie zazwyczaj nie jest powodem do przerywania karmienia piersią. Mama może nadal przystawiać dziecko do piersi, jeśli czuje się na siłach, jednocześnie stosując podstawowe zasady higieny ograniczające przenoszenie infekcji drogą oddechową.
Mleko mamy zawiera przeciwciała i inne składniki immunologiczne. Nie oznacza to, że dziecko na pewno nie zachoruje, ale samo karmienie piersią podczas typowej infekcji dróg oddechowych nie jest dla niego zagrożeniem.
Czy można karmić piersią podczas przeziębienia?
Tak. Typowe przeziębienie jest wirusową infekcją górnych dróg oddechowych i w większości przypadków nie wymaga przerwania karmienia piersią.
Podobnie samo wystąpienie gorączki, kataru, bólu gardła czy kaszlu nie oznacza konieczności odstawienia dziecka od piersi.
Przerwanie karmienia bez konkretnego wskazania może natomiast utrudnić utrzymanie produkcji mleka i zwiększyć ryzyko przepełnienia piersi.
Jeżeli objawy przypominają grypę lub COVID-19, również zazwyczaj można kontynuować karmienie, ale warto zwiększyć środki ostrożności i w razie potrzeby skonsultować dalsze leczenie.
Czy wirusy przenoszą się przez mleko mamy?
Nie należy mówić ogólnie, że żaden wirus nie może być przenoszony przez mleko, ponieważ zależy to od rodzaju zakażenia.
W przypadku typowych infekcji oddechowych największe ryzyko zakażenia dziecka wiąże się jednak z bliskim kontaktem, kaszlem, kichaniem i kontaktem z zanieczyszczonymi rękami lub powierzchniami, a nie z samym karmieniem piersią.
Na przykład grypa nie jest przenoszona poprzez mleko mamy. Aktualne dane wskazują również, że mleko nie jest źródłem transmisji SARS-CoV-2.
Mleko kobiece zawiera między innymi przeciwciała oraz liczne inne składniki immunologiczne, takie jak laktoferyna. Nie należy jednak przedstawiać ich jako gwarancji ochrony dziecka przed infekcją.
Jak ograniczyć ryzyko zarażenia dziecka?
Podczas infekcji warto przede wszystkim:
- dokładnie myć ręce przed dotykaniem dziecka i karmieniem,
- myć ręce po kaszlu, kichaniu lub wydmuchiwaniu nosa,
- zasłaniać usta i nos chusteczką podczas kaszlu lub kichania,
- wyrzucać zużyte chusteczki bezpośrednio po użyciu,
- regularnie wietrzyć pomieszczenia,
- czyścić często dotykane powierzchnie,
- unikać kaszlenia i kichania bezpośrednio w stronę dziecka.
Przy infekcji o większej zakaźności, na przykład grypie lub COVID-19, noszenie dobrze dopasowanej maseczki podczas bliskiego kontaktu z dzieckiem może dodatkowo ograniczać rozprzestrzenianie wirusa.
Nie ma potrzeby całkowitego izolowania się od dziecka przy zwykłym przeziębieniu, jeśli mama jest w stanie się nim bezpiecznie opiekować.
Co zrobić, jeśli mama jest zbyt osłabiona, aby karmić?
Jeżeli mama czuje się zbyt źle, aby karmić bezpośrednio z piersi, może odciągać mleko, aby utrzymać laktację.
Odciągnięte mleko może w miarę możliwości podać dziecku zdrowy opiekun.
Przed odciąganiem należy dokładnie umyć ręce, a elementy laktatora mające kontakt z mlekiem należy czyścić zgodnie z instrukcją producenta.
Podczas choroby u części kobiet produkcja mleka może przejściowo się zmniejszyć, szczególnie jeśli mama mniej pije, je rzadziej lub karmienia są mniej częste. Zwykle nie jest to powód do automatycznego dokarmiania bez oceny potrzeb dziecka.
Paracetamol i ibuprofen podczas karmienia piersią
Paracetamol jest jednym z preferowanych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych podczas karmienia piersią. Do mleka przechodzą znacznie mniejsze ilości niż dawki stosowane terapeutycznie u niemowląt.
Ibuprofen również jest uznawany za jeden z preferowanych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych podczas laktacji ze względu na bardzo małe stężenia osiągane w mleku.
Leki należy przyjmować zgodnie z dawkowaniem podanym w ulotce lub zaleconym przez lekarza. Trzeba szczególnie uważać na złożone preparaty na przeziębienie, ponieważ mogą już zawierać paracetamol.
Nie należy stosować kodeiny podczas karmienia piersią jako standardowego leku przeciwbólowego lub przeciwkaszlowego.
Co można stosować na katar podczas karmienia?
Najprostszym rozwiązaniem przy zatkanym nosie są preparaty soli fizjologicznej lub wody morskiej.
Jeżeli potrzebny jest miejscowy lek obkurczający błonę śluzową nosa, można rozważyć krótkotrwałe stosowanie preparatu z oksymetazoliną lub ksylometazoliną po sprawdzeniu przeciwwskazań i instrukcji stosowania.
Ze względu na miejscowe podanie i niewielkie wchłanianie do krwi oczekuje się, że do mleka trafiają bardzo małe ilości tych substancji.
Leki obkurczające błonę śluzową nosa powinny być stosowane możliwie krótko. Zbyt długie używanie może prowadzić do nasilenia niedrożności nosa po odstawieniu preparatu.
Pseudoefedryna a laktacja
Doustne preparaty zawierające pseudoefedrynę nie są pierwszym wyborem podczas karmienia piersią.
Chociaż ilość leku trafiająca do mleka nie jest zwykle duża, pseudoefedryna może zmniejszać produkcję mleka. Efekt ten może być szczególnie istotny:
- w pierwszych tygodniach po porodzie, gdy laktacja nie jest jeszcze ustabilizowana,
- przy wcześniejszych problemach z ilością pokarmu,
- przy karmieniu noworodka lub wcześniaka.
Zamiast preparatu doustnego lepiej zwykle rozważyć leczenie miejscowe albo inne postępowanie dobrane przez farmaceutę lub lekarza.
Co można stosować na ból gardła i kaszel?
Przy bólu gardła można zacząć od prostych metod, takich jak odpowiednie nawodnienie, ciepłe napoje czy płukanie gardła wodą z solą.
Nie należy uznawać wszystkich „ziołowych” pastylek za bezpieczne tylko dlatego, że zawierają naturalne składniki. Bezpieczeństwo zależy od konkretnego składu i dawki, a dla wielu ziół dane dotyczące laktacji są ograniczone.
Dotyczy to również preparatów z wieloma ekstraktami roślinnymi czy propolisem. Propolis może dodatkowo wywoływać reakcje alergiczne.
Miód może być spożywany przez karmiącą mamę. Nie należy natomiast podawać miodu bezpośrednio dziecku przed ukończeniem 12. miesiąca życia.
Preparaty miejscowe zawierające benzydaminę mogą być stosowane krótkotrwale podczas karmienia piersią. Przy wyborze innych pastylek,