Na ich powstawanie wpływa jednocześnie kilka czynników, między innymi szybkie rozciąganie skóry, zmiany hormonalne oraz indywidualne i rodzinne predyspozycje. Odpowiednia pielęgnacja może wspierać nawilżenie, elastyczność i komfort skóry, ale nie pozwala zagwarantować, że rozstępy się nie pojawią.
Czym są rozstępy?
Rozstępy, czyli striae, to pasmowate zmiany powstające w skórze, gdy tkanki podporowe zawierające między innymi kolagen i elastynę są poddawane szybkim zmianom.
Są rodzajem blizny powstającej w skórze i nie stanowią zagrożenia dla zdrowia.
W ciąży określa się je również jako rozstępy ciążowe, czyli striae gravidarum.
Dlaczego rozstępy powstają w ciąży?
W czasie ciąży skóra brzucha, piersi, bioder i innych części ciała może rozciągać się stosunkowo szybko.
Jednocześnie zachodzą zmiany hormonalne wpływające na właściwości skóry i jej tkanki podporowej. Jeśli tempo zmian przekracza możliwości adaptacyjne skóry, mogą pojawić się rozstępy.
Nie jest to jednak wyłącznie problem „niedoboru kolagenu” ani wynik niewystarczającej pielęgnacji.
Znaczenie mają między innymi:
- indywidualna elastyczność skóry,
- predyspozycje genetyczne,
- zmiany hormonalne,
- tempo rozciągania skóry,
- zmiany masy i obwodów ciała.
Gdzie najczęściej pojawiają się rozstępy?
W ciąży rozstępy najczęściej występują w miejscach, w których skóra intensywnie zmienia swoją powierzchnię.
Mogą pojawić się na:
- brzuchu,
- piersiach,
- biodrach,
- udach,
- pośladkach.
Nie każda kobieta będzie miała rozstępy i nie u każdej pojawią się one w tych samych miejscach.
Jak zmienia się wygląd rozstępów?
Świeże rozstępy mogą mieć kolor:
- różowy,
- czerwony,
- purpurowy,
- czerwono-brązowy,
- ciemniejszy od otaczającej skóry.
Ich wygląd zależy również od naturalnego koloru skóry.
Na początku mogą być lekko wypukłe, a skóra w tej okolicy może swędzieć. Z czasem rozstępy zwykle stają się jaśniejsze i mniej widoczne, a ich powierzchnia może być delikatnie zagłębiona.
Nie jest więc prawidłowe stwierdzenie, że rozstępy rozpoczynają się jako białe linie, które następnie zmieniają się w blizny. Zwykle dzieje się odwrotnie: świeże zmiany są bardziej wyraziste, a z czasem bledną.
Co zwiększa prawdopodobieństwo rozstępów?
Nie da się dokładnie przewidzieć, u kogo pojawią się rozstępy.
Większe prawdopodobieństwo może wiązać się między innymi z:
- ciążą,
- szybkim zwiększaniem się obwodów ciała,
- gwałtownymi zmianami masy ciała,
- występowaniem rozstępów u innych osób w rodzinie,
- indywidualnymi właściwościami skóry.
Rozstępy mogą wystąpić również u kobiet, które mają prawidłowy przyrost masy ciała, zdrowo się odżywiają, ćwiczą i regularnie nawilżają skórę.
Przyrost masy ciała a rozstępy
Nie istnieje uniwersalna zasada, że w czasie ciąży należy przytyć maksymalnie 12 kg.
Rekomendowany przyrost masy ciała zależy przede wszystkim od BMI przed ciążą, liczby rozwijających się dzieci oraz indywidualnego przebiegu ciąży.
W ciąży pojedynczej zalecany całkowity przyrost masy ciała jest zwykle większy u kobiet, które przed ciążą miały niedowagę, i mniejszy u kobiet, które miały nadwagę lub otyłość.
W ciąży bliźniaczej rekomendowane wartości są jeszcze inne.
Dlatego zamiast samodzielnie wyznaczać limit kilogramów, warto oceniać przyrost masy ciała wraz z osobą prowadzącą ciążę.
Nie należy również podejmować restrykcyjnego odchudzania w ciąży tylko w celu ograniczenia ryzyka rozstępów.
Czy można zapobiec rozstępom w ciąży?
Nie ma obecnie metody, która pozwalałaby zagwarantować, że rozstępy się nie pojawią.
Badania nad kremami, olejkami i innymi preparatami stosowanymi profilaktycznie nie wykazały dotychczas wysokiej jakości dowodów potwierdzających, że dowolny kosmetyk może całkowicie zapobiegać powstawaniu rozstępów u wszystkich kobiet.
Nie oznacza to, że pielęgnacja skóry nie ma znaczenia. Regularne stosowanie odpowiedniego kosmetyku może wspierać:
- nawilżenie skóry,
- jej miękkość,
- elastyczność,
- komfort przy uczuciu napięcia,
- ograniczenie uczucia suchości i swędzenia.
Warto więc traktować pielęgnację przede wszystkim jako sposób dbania o komfort i kondycję skóry podczas intensywnych zmian.
Dlaczego warto nawilżać skórę?
Rosnący brzuch i piersi mogą powodować uczucie napięcia, suchości i swędzenia skóry.
Regularne stosowanie balsamu, mleczka, kremu lub olejku może pomagać utrzymać odpowiednie nawilżenie oraz zwiększać codzienny komfort.
Preparat można nakładać między innymi na:
- brzuch,
- biodra,
- uda,
- pośladki,
- piersi.
Silnego świądu, szczególnie obejmującego dłonie i podeszwy stóp, nie należy jednak tłumaczyć samym rozciąganiem skóry. Taki objaw wymaga konsultacji medycznej.
Czy masaż pomaga zapobiegać rozstępom?
Delikatny masaż podczas aplikacji kosmetyku może być przyjemnym elementem codziennej pielęgnacji i ułatwiać równomierne rozprowadzenie preparatu.
Nie ma jednak podstaw, aby twierdzić, że intensywne masowanie, szorstka rękawica lub gąbka „dotleniają skórę”, wzmacniają włókna kolagenowe i zapobiegają rozstępom.
Szorstkie akcesoria mogą dodatkowo podrażniać skórę, szczególnie jeśli w ciąży stała się bardziej wrażliwa.
Jeśli wykonujesz masaż, najlepiej robić go delikatnie i bez powodowania bólu, zaczerwienienia czy podrażnienia.
Pielęgnacja skóry z kremem na rozstępy Mustela
Krem na rozstępy Maternité Mustela jest przeznaczony do pielęgnacji skóry podczas ciąży i po porodzie.
Jego formuła pomaga:
- długotrwale nawilżać skórę,
- wspierać jej elastyczność,
- utrzymywać skórę miękką i komfortową,
- łagodzić uczucie napięcia i swędzenia.
Krem można stosować na brzuch, uda, pośladki i piersi zgodnie z instrukcją produktu.
Produktu nie należy nakładać na świeżą bliznę po cesarskim cięciu.
Regularna pielęgnacja może być elementem dbania o skórę narażoną na intensywne rozciąganie, ale nie należy traktować kosmetyku jako gwarancji, że rozstępy nie powstaną.
Co dzieje się z rozstępami po porodzie?
Rozstępy zwykle stopniowo bledną po porodzie i z czasem mogą stać się znacznie mniej widoczne.
Najczęściej nie znikają jednak całkowicie.
Jeśli po zakończeniu ciąży ich wygląd jest dla Ciebie problemem, można omówić z dermatologiem dostępne metody zmniejszania ich widoczności.
Nie wszystkie substancje stosowane w leczeniu rozstępów są odpowiednie podczas ciąży. Przykładem są retinoidy, których nie należy stosować w ciąży.
Kiedy warto skonsultować zmiany skórne?
Typowe rozstępy nie wymagają leczenia medycznego.
Warto jednak skonsultować się z lekarzem, jeśli:
- zmiany skórne pojawiają się nagle i są bardzo rozległe,
- nie przypominają typowych rozstępów,
- towarzyszą im inne niepokojące objawy,
- pojawia się bardzo nasilony świąd,
- potrzebujesz pomocy w dobraniu bezpiecznego leczenia dermatologicznego w ciąży.
Podsumowanie
Rozstępy w ciąży powstają wskutek zmian zachodzących w tkance podporowej skóry podczas jej szybkiego rozciągania. Znaczenie mają również hormony, genetyka i indywidualna elastyczność skóry.
Nie można całkowicie zapobiec ich pojawieniu się poprzez kontrolę masy ciała, dietę, masaż czy kosmetyk. Regularne nawilżanie i pielęgnacja mogą natomiast wspierać elastyczność, miękkość oraz komfort skóry i ograniczać uczucie napięcia lub suchości. Jeśli rozstępy się pojawią, nie oznacza to, że zrobiłaś coś nieprawidłowo.