Skóra skłonna do atopii jest bardzo wrażliwa na warunki otoczenia. Klimat i pory roku mogą wyraźnie wpływać na przebieg atopowego zapalenia skóry, ponieważ objawy często nasilają się wtedy, gdy skóra staje się sucha, podrażniona, przegrzana lub ma kontakt z czynnikami drażniącymi i alergenami.
Nie bez znaczenia pozostają więc takie elementy jak temperatura powietrza, wilgotność, wiatr, słońce, ogrzewanie pomieszczeń, pot czy pyłki. Dla skóry atopowej najbardziej sprzyjające są zwykle warunki umiarkowane - bez skrajnych temperatur, przesuszenia i przegrzewania.
Dlatego warto pamiętać, że pielęgnacja skóry atopowej nie powinna być taka sama przez cały rok. Zmieniające się warunki pogodowe oznaczają również zmieniające się potrzeby skóry.
Wiosna: łagodniejsze temperatury, ale więcej pyłków
Wiosna może wydawać się przyjaznym czasem dla skóry skłonnej do atopii. Temperatury są zwykle umiarkowane, a skóra nie jest już tak narażona na mróz czy suche, ogrzewane powietrze jak zimą. To dobra wiadomość.
Z drugiej strony to także okres intensywnego pylenia, kwitnienia i większego kontaktu z alergenami środowiskowymi. Dla dzieci ze skórą skłonną do atopii, a szczególnie tych, u których AZS współistnieje z alergią, może to oznaczać większą reaktywność skóry.
Wiosną warto:
-
ograniczać zbyt długie przebywanie na trawie lub w miejscach o dużym stężeniu pyłków, jeśli dziecko źle je toleruje
-
po powrocie do domu przemywać twarz i dłonie oraz zmieniać ubranie
-
nie suszyć ubrań dziecka na zewnątrz, aby ograniczyć osadzanie się pyłków na tkaninach
-
wybierać ubrania, które delikatnie osłaniają skórę, ale nie przegrzewają organizmu
Jeśli skóra nie jest akurat w fazie zaostrzenia, wiosną można zwykle sięgnąć po lżejsze emolienty, które szybciej się wchłaniają i są wygodniejsze w codziennym stosowaniu.
Lato: słońce może pomagać, ale pot i wysoka temperatura mogą szkodzić
Lato bywa okresem, w którym wiele dzieci ze skórą atopową odczuwa poprawę. Umiarkowana ekspozycja na słońce może korzystnie wpływać na skórę, dlatego niekiedy mówi się, że lato działa na nią kojąco. To właśnie na podobnej zasadzie opiera się fototerapia.
Nie oznacza to jednak, że lato jest całkowicie bezproblemowe. Wysoka temperatura, intensywne pocenie się, promieniowanie UV i niektóre filtry przeciwsłoneczne mogą nasilać podrażnienia. U dzieci ze skłonnością do atopii pot bardzo często zwiększa uczucie świądu i pogarsza komfort skóry.
Latem warto pamiętać, aby:
-
wybierać bezzapachowe kremy z wysoką ochroną przeciwsłoneczną, odpowiednie dla skóry wrażliwej i skłonnej do atopii
-
unikać słońca w godzinach największego nasłonecznienia
-
wybierać lżejsze ubrania z przewiewnych, miękkich tkanin
-
planować aktywność fizyczną wtedy, gdy temperatura jest niższa, aby ograniczyć nadmierne pocenie się
Latem można zwykle przejść na lżejsze formuły emolientów, ale nie należy z nich rezygnować. To właśnie regularna pielęgnacja pomaga utrzymać dobrą kondycję skóry i wydłużać okresy remisji.
Jesień: najłagodniejszy moment przejściowy
Jesień bywa często najlepiej tolerowaną porą roku przez skórę atopową. Zwykle nie ma już intensywnych upałów, pylenie stopniowo się zmniejsza, a ogrzewanie pomieszczeń nie działa jeszcze tak intensywnie jak zimą. Dla wielu dzieci to czas większego spokoju dla skóry.
To jednak również moment przejściowy, w którym mogą zacząć pojawiać się pierwsze trudności. Zmniejsza się ilość słońca, zmienia się wilgotność powietrza, wraca kontakt z twardszą wodą po wakacjach, a początek roku szkolnego lub przedszkolnego może wiązać się ze stresem. To wszystko może wpływać na skórę.
Jesienią warto obserwować pierwsze sygnały pogorszenia i szybciej sięgać po bardziej odżywcze kremy lub balsamy, zanim skóra wejdzie w wyraźne zaostrzenie.
Zima: czas największych wyzwań dla skóry atopowej
Zima to zwykle najtrudniejszy okres dla skóry skłonnej do atopii. Mróz, wiatr i suche powietrze, zarówno na zewnątrz, jak i w ogrzewanych pomieszczeniach, bardzo łatwo prowadzą do przesuszenia skóry i osłabienia jej bariery ochronnej.
Problemem bywa również ubiór. Grube warstwy odzieży, szaliki, czapki i swetry mogą powodować przegrzewanie i pocenie się, a to z kolei nasila świąd.
Zimą najlepiej:
-
ubierać dziecko warstwowo, aby łatwiej regulować temperaturę ciała
-
unikać przegrzewania pomieszczeń
-
dbać o odpowiednią wilgotność powietrza w domu
-
zabezpieczać najbardziej narażone miejsca, takie jak twarz i dłonie, bardziej ochronnymi kremami
-
sięgać po bogatsze, bardziej odżywcze emolienty i stosować je tak często, jak wymaga tego skóra
W tym okresie szczególne znaczenie ma także kąpiel. Powinna być krótka, a temperatura wody umiarkowana - najlepiej około 37°C. Dobrze jest stosować emolienty do kąpieli lub delikatne preparaty myjące, które nie będą dodatkowo wysuszać skóry.
Czy pielęgnację trzeba zmieniać wraz z porą roku?
Tak i to bardzo często robi dużą różnicę. Skóra atopowa nie ma takich samych potrzeb zimą i latem, dlatego warto dopasowywać pielęgnację do warunków otoczenia.
W praktyce oznacza to, że:
-
zimą skóra zwykle potrzebuje bardziej ochronnych, bogatszych formuł
-
wiosną i latem często lepiej sprawdzają się lżejsze emolienty
-
przez cały rok warto obserwować, jak skóra reaguje na temperaturę, pot, pyłki, wiatr czy ogrzewanie
Najważniejsze jest jednak to, by nie rezygnować z emolientów nawet wtedy, gdy skóra wygląda lepiej. Dobra kondycja bariery ochronnej pomaga wydłużyć okresy remisji i lepiej przygotowuje skórę na trudniejsze momenty.
Klimat i pory roku mają realny wpływ na przebieg atopowego zapalenia skóry. Skóra skłonna do atopii zwykle źle toleruje przesuszenie, przegrzanie, wiatr, mróz, pot i kontakt z alergenami, dlatego jej potrzeby zmieniają się wraz z pogodą.
Wiosna może oznaczać większy kontakt z pyłkami, lato wymaga ochrony przed słońcem i potem, jesień bywa okresem przejściowym, a zima zwykle stawia przed skórą największe wyzwania.
Dlatego najlepiej wspierać skórę dziecka przez cały rok, dopasowując pielęgnację do sezonu i pamiętając o tym, że regularne stosowanie emolientów pozostaje jej najważniejszym sprzymierzeńcem niezależnie od pogody.