Skóra i paznokcie niemowlęcia - co warto wiedzieć?
Skóra niemowlęcia różni się od skóry osoby dorosłej. Jej naskórek i warstwa rogowa są cieńsze, a właściwości bariery skórnej nadal rozwijają się w pierwszych latach życia. Zdrowa skóra noworodka urodzonego o czasie jest jednak funkcjonalna już od narodzin i skutecznie pełni swoją podstawową funkcję ochronną.
Niemowlęta inaczej niż dorośli reagują również na wysoką i niską temperaturę. Wynika to między innymi z innych proporcji powierzchni ciała do masy oraz sposobu oddawania ciepła. Nie należy jednak tłumaczyć tego po prostu mniejszą liczbą gruczołów potowych lub włosów.
Paznokcie noworodka mogą być bardzo miękkie, cienkie i elastyczne. Paznokcie u rąk rosną stosunkowo szybko, dlatego często wymagają regularnego skracania, aby dziecko nie zadrapało sobie twarzy.
Kiedy najlepiej obcinać paznokcie niemowlęciu?
Najlepszy moment to taki, w którym dziecko jest spokojne i nie wykonuje gwałtownych ruchów. U części niemowląt łatwiej obciąć paznokcie podczas snu, u innych po kąpieli lub podczas spokojnego czuwania.
Jeżeli dziecko jest bardzo ruchliwe, może pomóc druga osoba, która spokojnie przytrzyma jego dłoń lub zajmie uwagę rozmową, piosenką albo książeczką.
Nie warto odwracać uwagi dziecka jedzeniem podczas obcinania paznokci. Nagły ruch z przekąską w ustach może zwiększyć ryzyko zakrztuszenia.
Czym obcinać paznokcie dziecka?
Do pielęgnacji paznokci niemowlęcia można wykorzystać:
- małe nożyczki dla niemowląt z zaokrąglonymi końcówkami,
- obcinaczkę przeznaczoną dla dzieci,
- delikatny pilniczek do wygładzenia ostrych krawędzi.
Narzędzia powinny być czyste, suche i przeznaczone do pielęgnacji dziecka. Nie ma potrzeby dezynfekowania ich przed każdym użyciem, jeśli są prawidłowo przechowywane i nie zostały zabrudzone.
Paznokci nie należy odgryzać ani odrywać. Takie postępowanie utrudnia kontrolę nad miejscem przerwania płytki i może zwiększać ryzyko uszkodzenia skóry.
Jak prawidłowo obcinać paznokcie?
Przed rozpoczęciem wybierz dobrze oświetlone miejsce i upewnij się, że ręka lub stopa dziecka jest stabilnie podparta.
Podczas obcinania paznokci u rąk:
- przytrzymaj delikatnie palec dziecka,
- lekko odsuń opuszek od płytki paznokciowej,
- skracaj paznokieć zgodnie z jego naturalnym kształtem,
- nie wycinaj głęboko jego boków,
- ostre lub nierówne fragmenty wygładź delikatnym pilniczkiem.
Paznokcie u stóp najlepiej przycinać prosto, bez głębokiego zaokrąglania boków. Pomaga to ograniczyć ryzyko wrastania paznokcia.
Po kąpieli paznokcie mogą być bardziej miękkie i łatwiejsze do skrócenia. Nie jest to jednak konieczne. Jeśli wtedy trudniej odróżnić płytkę paznokciową od skóry, lepiej wybrać inny moment.
Jak często obcinać paznokcie niemowlęciu?
Paznokcie należy skracać według potrzeb. U noworodków paznokcie u rąk rosną szybko i w pierwszych tygodniach mogą wymagać skracania nawet raz lub dwa razy w tygodniu.
Paznokcie u stóp rosną wolniej, dlatego zwykle trzeba je obcinać znacznie rzadziej.
Najlepszym sygnałem jest ich długość. Jeśli paznokcie wystają poza opuszek, mają ostre krawędzie albo dziecko zaczyna się nimi drapać, warto je skrócić lub wygładzić.
Co zrobić po przypadkowym skaleczeniu?
Niewielkie skaleczenie podczas obcinania paznokci może się zdarzyć. W takiej sytuacji przede wszystkim zachowaj spokój.
- Przyłóż do miejsca skaleczenia czysty gazik lub czystą ściereczkę.
- Uciskaj przez kilka minut, aż krwawienie ustanie.
- Delikatnie umyj miejsce wodą z łagodnym mydłem.
- Pozostaw skórę czystą i obserwuj proces gojenia.
Nie ma potrzeby rutynowego polewania niewielkiej rany preparatem dezynfekującym na bazie alkoholu. Może on dodatkowo podrażniać skórę.
Jeżeli rana wymaga osłonięcia, opatrunek powinien być dobrze zabezpieczony i pozostawać poza możliwością samodzielnego zdjęcia i włożenia do ust przez dziecko.
Co zrobić z nadłamanym paznokciem?
Nadłamanego paznokcia nie należy odrywać. Jeśli luźny fragment zahacza o ubranie lub może się dalej naderwać, można ostrożnie skrócić wystającą część czystymi nożyczkami lub obcinaczką i wygładzić ostrą krawędź pilniczkiem.
Nie należy ciąć płytki w miejscu, w którym nadal mocno przylega do skóry. Jeśli uszkodzenie jest głębokie, krwawi albo obejmuje znaczną część paznokcia, warto skonsultować je z lekarzem.
Czy paznokcie niemowlęcia trzeba smarować kremem?
Zdrowe paznokcie niemowlęcia nie wymagają stosowania specjalnych kremów, olejków ani odżywek. Podstawą pielęgnacji jest ich regularne, bezpieczne skracanie.
Jeśli skóra dłoni, stóp lub wokół paznokci jest sucha, można zastosować produkt nawilżający odpowiedni do wieku i potrzeb skóry dziecka. Kosmetyk powinien być nakładany na skórę, a nie stosowany jako sposób na „odżywienie” zdrowej płytki paznokciowej.
Jak dbać o skórę dziecka?
Skóra niemowlęcia wymaga łagodnej pielęgnacji, ale nie oznacza to konieczności stosowania wielu kosmetyków od pierwszych dni życia.
Warto:
- unikać bardzo gorącej wody i długich kąpieli,
- wybierać łagodne produkty myjące odpowiednie do wieku, jeśli są potrzebne,
- delikatnie osuszać skórę bez pocierania,
- stosować produkt nawilżający, jeśli skóra jest sucha,
- dobierać pielęgnację do aktualnego stanu skóry,
- chronić niemowlę przed bezpośrednią ekspozycją na intensywne promieniowanie słoneczne.
Skóra normalna, sucha, bardzo wrażliwa lub skłonna do atopii może mieć różne potrzeby. Nie ma jednego produktu odpowiedniego dla każdego dziecka.
Kiedy skonsultować się z lekarzem?
Skontaktuj się z pediatrą, jeśli:
- krwawienie po skaleczeniu nie ustępuje mimo kilkuminutowego ucisku,
- rana jest głęboka lub obejmuje łożysko paznokcia,
- paznokieć został w dużej części oderwany,
- skóra przy paznokciu staje się coraz bardziej czerwona, obrzęknięta, bolesna lub ciepła,
- pojawia się ropa lub wydzielina,
- dziecko wyraźnie reaguje bólem na dotykanie palca,
- paznokieć regularnie wrasta i powoduje stan zapalny.
Zaczerwienienie i obrzęk wokół paznokcia mogą świadczyć o zakażeniu i wymagają oceny, szczególnie jeśli objawy narastają.
Podsumowanie
Paznokcie niemowlęcia są miękkie i mogą rosnąć szybko, dlatego warto regularnie kontrolować ich długość. Najbezpieczniej skracać je wtedy, gdy dziecko jest spokojne, używając małych nożyczek, obcinaczki dla niemowląt lub delikatnego pilniczka.
Paznokcie u stóp przycinamy prosto, natomiast u rąk zgodnie z naturalnym kształtem płytki, bez głębokiego wycinania boków. Zdrowe paznokcie nie wymagają dodatkowych kosmetyków.
Przy przypadkowym skaleczeniu najważniejsze są bezpośredni ucisk i delikatne oczyszczenie rany. Narastające zaczerwienienie, obrzęk, ropa, silny ból lub głębsze uszkodzenie wymagają konsultacji z lekarzem.