22. tydzień ciąży przypada na drugi trymestr. Brzuch jest u wielu kobiet już dobrze widoczny, ruchy dziecka mogą stawać się coraz łatwiejsze do rozpoznania, a w tym okresie wykonuje się również szczegółowe badanie ultrasonograficzne drugiego trymestru, potocznie nazywane USG połówkowym.
Wygląd brzucha, samopoczucie i moment pojawienia się wyraźnych ruchów mogą jednak znacznie różnić się między kobietami. Warto więc traktować informacje dotyczące poszczególnych tygodni jako orientacyjne i opierać ocenę przebiegu ciąży przede wszystkim na badaniach oraz zaleceniach osoby prowadzącej ciążę.
22. tydzień ciąży – który to miesiąc i trymestr?
22. tydzień ciąży jest zwykle zaliczany do 5. miesiąca i drugiego trymestru ciąży. Przeliczanie tygodni na miesiące jest jednak umowne, dlatego w opiece medycznej wiek ciąży podaje się przede wszystkim w tygodniach i dniach.
Wiek ciążowy liczony jest od pierwszego dnia ostatniej miesiączki, a nie od momentu zapłodnienia.
22. tydzień ciąży – zmiany w Twoim ciele
Macica stopniowo się powiększa, a zmieniający się środek ciężkości może wpływać na sposób poruszania się i obciążenie kręgosłupa.
W tym okresie mogą pojawiać się między innymi:
- bóle pleców lub miednicy,
- zgaga i niestrawność,
- wzdęcia i zaparcia,
- skurcze mięśni nóg,
- zawroty głowy,
- niewielkie obrzęki stóp i kostek,
- krwawienie z nosa lub dziąseł,
- zwiększona ilość fizjologicznej wydzieliny z pochwy,
- zmiany pigmentacji skóry,
- trudności ze znalezieniem wygodnej pozycji podczas odpoczynku.
Nie wszystkie wymienione objawy muszą wystąpić. Ich brak także może być prawidłowy.
Jak wygląda brzuch w 22. tygodniu ciąży?
U wielu kobiet brzuch w 22. tygodniu jest wyraźnie zaokrąglony, ale jego rozmiar i kształt pozostają bardzo indywidualne.
Wpływają na nie między innymi:
- budowa ciała,
- wzrost i masa ciała przed ciążą,
- liczba wcześniejszych ciąż,
- ułożenie dziecka i macicy,
- ciąża pojedyncza lub mnoga.
Wraz z rozciąganiem powłok brzusznych pępek może stawać się bardziej płaski lub uwypuklony. To częsta zmiana fizjologiczna.
Wielkość brzucha widoczna z zewnątrz nie służy jednak do samodzielnej oceny prawidłowego wzrastania dziecka.
Najczęstsze objawy w 22. tygodniu ciąży
Zawroty głowy
Zmiany zachodzące w układzie krążenia mogą sprzyjać zawrotom głowy, szczególnie przy gwałtownym wstawaniu. Pomocne może być wolniejsze zmienianie pozycji, regularne jedzenie i odpowiednie nawodnienie.
Nawracające omdlenia, silne zawroty głowy, duszność, ból w klatce piersiowej albo inne nasilone objawy wymagają konsultacji medycznej.
Duszność
U części kobiet w ciąży może pojawiać się łagodne uczucie zadyszki podczas wysiłku. Nie należy jednak automatycznie tłumaczyć nasilonej duszności uciskiem macicy na naczynia krwionośne.
Nagła, silna lub szybko nasilająca się duszność, szczególnie jeśli towarzyszy jej ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, omdlenie lub jednostronny obrzęk nogi, wymaga pilnej oceny medycznej.
Obrzęki
Niewielki, stopniowo pojawiający się obrzęk stóp lub kostek może występować w ciąży, szczególnie pod koniec dnia.
Nagły lub znaczny obrzęk twarzy, dłoni lub stóp, zwłaszcza wraz z silnym bólem głowy, zaburzeniami widzenia, bólem pod żebrami albo bardzo złym samopoczuciem, wymaga pilnego kontaktu z personelem medycznym.
Jak spać w 22. tygodniu ciąży?
W 22. tygodniu ciąży nie ma ogólnego zalecenia, aby każda kobieta spała wyłącznie na lewym boku.
Warto wybierać pozycję, w której jest Ci wygodnie, o ile lekarz nie zalecił inaczej ze względu na indywidualny przebieg ciąży. Wraz ze wzrostem brzucha wiele kobiet naturalnie zaczyna preferować spanie na boku.
Zalecenie dotyczące rozpoczynania snu na boku nabiera szczególnego znaczenia po 28. tygodniu ciąży. Może to być zarówno bok prawy, jak i lewy.
Jeśli coraz trudniej znaleźć wygodną pozycję, pomocne mogą być poduszki pod brzuchem, pomiędzy kolanami lub za plecami.
Skóra i rozstępy w 22. tygodniu ciąży
W miarę powiększania się brzucha mogą pojawiać się rozstępy. Początkowo często mają różowy, czerwony, fioletowy lub ciemniejszy odcień, a z czasem zwykle bledną.
Na ich pojawianie się wpływają między innymi predyspozycje genetyczne, zmiany hormonalne i stopień rozciągania skóry.
Stosowanie kosmetyku nawilżającego może poprawić komfort suchej lub napiętej skóry, ale nie ma podstaw do obiecywania, że krem:
- zapobiegnie powstawaniu rozstępów,
- usunie istniejące rozstępy,
- przyspieszy ich „gojenie”,
- zagwarantuje powrót skóry do wyglądu sprzed ciąży.
Jeżeli świąd skóry jest bardzo nasilony, obejmuje także dłonie lub podeszwy stóp albo występuje bez widocznej wysypki, warto skontaktować się z osobą prowadzącą ciążę.
Jak rozwija się dziecko w 22. tygodniu ciąży?
W 22. tygodniu dziecko intensywnie rozwija układ nerwowy, mięśnie, narządy zmysłów i układ oddechowy. Wykonuje liczne ruchy kończyn i zmienia pozycję w macicy.
Na skórze znajduje się maź płodowa i meszek płodowy, które pełnią funkcję ochronną. Stopniowo rozwija się również tkanka tłuszczowa.
Dojrzewają struktury związane ze słuchem, dlatego płód może reagować ruchem na niektóre bodźce dźwiękowe. Nie należy jednak interpretować takich reakcji jako dowodu, że dziecko „lubi” określone dźwięki, odczuwa konkretne emocje lub świadomie odpowiada na zachowanie rodziców.
Układ krwiotwórczy, wątroba, trzustka i pozostałe narządy nadal się rozwijają. Ich funkcji nie należy przedstawiać jako w pełni dojrzałych lub porównywalnych z funkcjonowaniem organizmu po urodzeniu.
Wielkość dziecka w 22. tygodniu ciąży
W 22. tygodniu ciąży dziecko ma orientacyjnie około 27–28 cm długości mierzonej od głowy do pięt i waży około kilkuset gramów. Wartości te mogą różnić się w zależności od dokładnego dnia ciąży oraz źródła danych.
Rozwoju dziecka nie ocenia się jednak na podstawie pojedynczej wartości znalezionej w kalendarzu ciąży. Podczas USG lekarz wykonuje odpowiednie pomiary biometryczne i interpretuje je w odniesieniu do wieku ciążowego.
Ruchy dziecka w 22. tygodniu ciąży
Pierwsze ruchy dziecka są zwykle odczuwane pomiędzy 16. a 24. tygodniem ciąży. W 22. tygodniu mogą być już dobrze rozpoznawalne jako kopnięcia, przesuwanie się, obroty lub delikatne rytmiczne ruchy.
W pierwszej ciąży pierwsze ruchy mogą pojawić się później niż w kolejnych, dlatego ich brak dokładnie w 22. tygodniu nie musi jeszcze oznaczać problemu.
Nie istnieje również jedna prawidłowa liczba ruchów, którą każda kobieta powinna odczuwać w ciągu dnia. Znaczenie ma stopniowe poznawanie indywidualnego wzorca aktywności swojego dziecka.
Jeśli do 24. tygodnia ciąży nie poczujesz żadnych ruchów, poinformuj o tym położną lub lekarza.
Jeżeli wcześniej regularnie odczuwałaś dziecko, a następnie zauważysz, że porusza się wyraźnie mniej niż zwykle, jego ruchy są słabsze albo przestałaś je czuć, skontaktuj się z personelem medycznym bez zwlekania.
USG połówkowe – czy 22. tydzień to odpowiedni termin?
Szczegółowe USG drugiego trymestru wykonuje się zwykle pomiędzy 18. a 22. tygodniem ciąży. 22. tydzień nadal mieści się więc w typowym przedziale czasowym tego badania.
Nie należy jednak traktować go jako uniwersalnego „ostatniego dnia” na wykonanie USG. Dokładny termin warto ustalić zgodnie z harmonogramem opieki prenatalnej i zaleceniem osoby prowadzącej ciążę.
Co ocenia USG połówkowe?
Podczas badania lekarz szczegółowo ocenia anatomię oraz wzrastanie dziecka.
Oceniane mogą być między innymi:
- głowa i struktury mózgu,
- wybrane struktury twarzy,
- kręgosłup,
- klatka piersiowa,
- serce,
- jama brzuszna,
- żołądek, nerki i pęcherz moczowy,
- kończyny,
- podstawowe parametry biometryczne płodu.
Ocenia się również między innymi lokalizację łożyska i ilość płynu owodniowego. W zależności od sytuacji klinicznej zakres badania może być rozszerzony.
USG połówkowe pozwala wykryć wiele nieprawidłowości strukturalnych, ale prawidłowy wynik nie wyklucza wszystkich możliwych wad wrodzonych ani chorób dziecka.
Jakie badania wykonuje się około 22. tygodnia ciąży?
Zakres badań zależy od wcześniejszych wyników, przebiegu ciąży, chorób współistniejących i aktualnego harmonogramu opieki.
Podczas wizyt w tym okresie mogą być wykonywane lub oceniane między innymi:
- pomiar ciśnienia tętniczego,
- masa ciała,
- badanie moczu,
- morfologia krwi, jeśli przypada zgodnie z planem opieki,
- czynność serca płodu,
- ogólny przebieg ciąży i zgłaszane dolegliwości.
Badania związane z grupą krwi, przeciwciałami odpornościowymi czy toksoplazmozą wykonuje się zgodnie z wcześniejszymi wynikami i indywidualnymi wskazaniami.
Między 24. a 28. tygodniem ciąży wykonuje się również doustny test obciążenia 75 g glukozy w kierunku cukrzycy ciążowej, jeśli zaburzenia gospodarki węglowodanowej nie zostały rozpoznane wcześniej.
Niedokrwistość w ciąży – co warto wiedzieć?
W czasie ciąży objętość osocza zwiększa się bardziej niż liczba krwinek czerwonych, dlatego stężenie hemoglobiny może się fizjologicznie obniżać. Nie oznacza to jednak, że każda kobieta w 22. tygodniu ma niedokrwistość.
Rozpoznanie anemii wymaga badania krwi i odpowiedniej interpretacji wyników. Jeżeli zostanie stwierdzony niedobór żelaza lub niedokrwistość, lekarz może zalecić odpowiednie postępowanie i suplementację.
Nie należy rozpoczynać wysokich dawek żelaza wyłącznie na podstawie objawów lub tygodnia ciąży.
W codziennej diecie warto uwzględniać źródła żelaza, między innymi:
- mięso i ryby odpowiednie dla kobiet w ciąży,
- jaja,
- rośliny strączkowe,
- pełnoziarniste produkty zbożowe,
- zielone warzywa liściaste.
Skurcze i twardnienie brzucha w 22. tygodniu ciąży
W drugiej połowie ciąży mogą pojawiać się okresowe, nieregularne napięcia macicy określane jako skurcze Braxtona-Hicksa. Nie każda kobieta zaczyna odczuwać je w tym samym tygodniu.
Nie należy również zakładać, że każde twardnienie brzucha jest fizjologicznym przygotowaniem do porodu.
Przed 37. tygodniem skontaktuj się z personelem medycznym, jeśli skurcze:
- są regularne lub wyraźnie się nasilają,
- stają się bolesne,
- towarzyszy im krwawienie,
- towarzyszy im wodnisty wyciek z pochwy,
- występują razem z bólem pleców lub uczuciem ucisku w miednicy,
- budzą Twój niepokój.
Kiedy skontaktować się z lekarzem?
Skontaktuj się z lekarzem, położną lub odpowiednią placówką medyczną, jeśli w 22. tygodniu ciąży pojawią się między innymi:
- krwawienie z dróg rodnych,
- wodnisty wyciek mogący sugerować odpływanie płynu owodniowego,
- silny lub narastający ból brzucha,
- regularne lub bolesne skurcze,
- gorączka lub wyraźne objawy infekcji,
- omdlenie lub nasilone zawroty głowy,
- nagła albo silna duszność,
- silny ból głowy lub zaburzenia widzenia,
- nagły obrzęk twarzy, dłoni lub stóp,
- ból pod żebrami połączony ze złym samopoczuciem,
- jednostronny obrzęk, zaczerwienienie lub ból nogi,
- wyraźne osłabienie lub ustanie ruchów dziecka, jeśli wcześniej były już regularnie odczuwane.
Stan przedrzucawkowy może pojawić się po 20. tygodniu ciąży, dlatego regularny pomiar ciśnienia tętniczego jest ważnym elementem opieki prenatalnej.
Jeżeli cokolwiek w przebiegu ciąży budzi Twój niepokój, nie musisz czekać do kolejnej planowej wizyty.
Podsumowanie
22. tydzień ciąży przypada na drugi trymestr i zwykle jest zaliczany do 5. miesiąca. Dziecko intensywnie się porusza, rozwija układ nerwowy i narządy zmysłów, a jego ciało stopniowo gromadzi tkankę tłuszczową.
To również jeden z typowych terminów wykonania szczegółowego USG drugiego trymestru. Ruchy dziecka mogą być już wyraźne, ale ich brak dokładnie w 22. tygodniu nadal może mieścić się w prawidłowym zakresie. Najważniejsze jest regularne korzystanie z opieki prenatalnej, obserwowanie własnego samopoczucia i szybkie zgłaszanie niepokojących objawów.