Kontakt „skóra do skóry”, określany skrótem SSC (skin-to-skin contact), polega na bezpośrednim przytuleniu nagiego noworodka do nagiej skóry mamy zaraz po porodzie. Dziecko układane jest na klatce piersiowej kobiety, gdzie może poczuć jej ciepło, zapach i rytm bicia serca.
To naturalne przedłużenie bliskości, która łączyła mamę i dziecko przez dziewięć miesięcy ciąży.
W wielu szpitalach noworodki są po porodzie owijane w rożek i dopiero wtedy przekazywane mamie. W przypadku kontaktu „skóra do skóry” pomija się te dodatkowe warstwy, dzięki czemu dziecko ma bezpośredni kontakt z ciałem mamy.
Wyróżnia się dwa rodzaje SSC:
- kontakt natychmiastowy - rozpoczyna się w ciągu pierwszych 10 minut po porodzie
- kontakt wczesny - następuje między 10. minutą a 24 godziną życia dziecka
Najczęściej noworodek układany jest na klatce piersiowej mamy, jednak kontakt „skóra do skóry” może odbywać się również na brzuchu czy ramionach. W wielu przypadkach nawet pierwsze czynności medyczne – takie jak przecięcie pępowiny - mogą być wykonane, gdy dziecko pozostaje wtulone w mamę.
Dzięki temu przejście z bezpiecznego środowiska macicy do nowego świata przebiega dla maluszka łagodniej.
Ile powinien trwać kontakt skóra do skóry?
Kontakt „skóra do skóry” to nie tylko symboliczna chwila tuż po porodzie. To proces adaptacji dziecka do nowego środowiska.
Badania pokazują, że noworodki ułożone na klatce piersiowej mamy przechodzą naturalną sekwencję zachowań prowadzących do pierwszego karmienia:
-
w ciągu około 20 minut zaczynają się poruszać i szukać piersi
-
obracają główkę i próbują pełzać w stronę brodawki
-
dotykają jej ustami i językiem
-
większość dzieci samodzielnie chwyta pierś i zaczyna ssać około 50–60 minuty życia
Dlatego bardzo ważne jest, aby nie przerywać kontaktu zbyt wcześnie. Zaleca się, aby pierwsze kangurowanie trwało około dwóch godzin po porodzie, o ile stan mamy i dziecka na to pozwala.
Specjaliści zachęcają także do kontynuowania kontaktu „skóra do skóry” w domu. Nawet około godziny dziennie w pierwszych tygodniach życia wspiera rozwój dziecka i budowanie więzi.
Korzyści kontaktu skóra do skóry dla mamy
Bliskość z dzieckiem tuż po porodzie wpływa pozytywnie zarówno na samopoczucie emocjonalne, jak i na procesy fizjologiczne zachodzące w organizmie kobiety.
Do najważniejszych korzyści należą:
-
szybsze wydalenie łożyska
-
zmniejszenie ryzyka krwawienia poporodowego
-
wsparcie rozpoczęcia karmienia piersią
-
obniżenie poziomu stresu
-
wzmocnienie więzi z dzieckiem
-
większe poczucie pewności w nowej roli mamy
Przytulenie dziecka do ciała stymuluje wydzielanie oksytocyny, nazywanej często hormonem miłości. Hormon ten wspiera skurcze macicy, pomaga w wydaleniu łożyska oraz zmniejsza krwawienie po porodzie.
Oksytocyna działa także uspokajająco - pomaga kobiecie się wyciszyć i budować emocjonalną więź z dzieckiem.
Korzyści kontaktu skóra do skóry dla dziecka
Kangurowanie przynosi również wiele korzyści dla noworodka, zarówno w pierwszych godzinach życia, jak i w kolejnych tygodniach.
Najważniejsze z nich to:
-
łagodniejsza adaptacja do życia poza organizmem mamy
-
stabilizacja temperatury ciała
-
regulacja oddechu i rytmu serca
-
łatwiejsze rozpoczęcie karmienia piersią
-
zmniejszenie poziomu stresu u dziecka
-
wsparcie rozwoju neurologicznego
Dziecko, które czuje ciepło skóry mamy, słyszy jej oddech i bicie serca, szybciej się uspokaja. Kontakt „skóra do skóry” pomaga także regulować temperaturę ciała noworodka i zmniejsza ryzyko wychłodzenia.
Badania wskazują również, że kangurowanie wspiera wczesną integrację zmysłów - wzroku, słuchu, dotyku, węchu i smaku - oraz rozwój układu nerwowego.
Czy kontakt skóra do skóry jest możliwy po cesarskim cięciu?
Tak. Coraz więcej szpitali umożliwia kontakt „skóra do skóry” także po porodzie przez cesarskie cięcie. Jeśli stan mamy i dziecka jest stabilny, noworodek może zostać ułożony na klatce piersiowej mamy jeszcze na sali operacyjnej lub tuż po zakończeniu zabiegu.
W sytuacjach, gdy nie jest to możliwe od razu, kontakt skóra do skóry może rozpocząć ojciec lub osoba towarzysząca, a następnie mama.
Bliskość, ciepło i zapach rodzica pomagają dziecku poczuć się bezpiecznie w pierwszych chwilach życia.
Pierwsze chwile, które budują więź
Kontakt „skóra do skóry” to jeden z najprostszych i jednocześnie najcenniejszych sposobów na wsparcie dziecka po porodzie. Pomaga mu spokojniej przejść z życia w łonie mamy do nowego świata i od pierwszych chwil buduje wyjątkową relację między rodzicem a dzieckiem.
To moment bliskości, który ma znaczenie nie tylko w pierwszych minutach życia, ale także w kolejnych miesiącach wspólnego rozwoju.