Po porodzie nie ma jednej daty, od której każda kobieta może lub powinna wrócić do współżycia. Dla części osób będzie to kilka tygodni po narodzinach dziecka, inne potrzebują znacznie więcej czasu.
Najważniejsze jest, aby rany po porodzie były zagojone, krwawienie ustąpiło, nie występowały objawy infekcji ani nasilony ból, a kobieta rzeczywiście czuła się fizycznie i emocjonalnie gotowa na zbliżenie.
Kiedy można współżyć po porodzie?
Nie istnieje jedna obowiązkowa liczba tygodni, którą należy odczekać przed powrotem do seksu. Często mówi się o około 6 tygodniach, ponieważ tyle trwa połóg i w tym czasie goją się tkanki oraz zachodzą intensywne zmiany po ciąży i porodzie.
Nie oznacza to jednak, że dokładnie po 6 tygodniach każda kobieta jest gotowa na penetrację ani że przed tą datą współżycie jest zawsze bezwzględnie zabronione.
Przed powrotem do seksu penetracyjnego warto wziąć pod uwagę:
- czy ustało krwawienie lub odchody połogowe,
- czy rana krocza, nacięcie lub pęknięcie są zagojone,
- czy rana po cesarskim cięciu goi się prawidłowo,
- czy nie występuje ból w okolicy miednicy lub narządów płciowych,
- czy nie ma gorączki, nieprawidłowej wydzieliny lub innych oznak infekcji,
- czy kobieta ma ochotę na zbliżenie i czuje się z nim komfortowo.
Wizyta kontrolna po porodzie może być dobrym momentem, aby omówić gojenie, ból, antykoncepcję, suchość pochwy lub inne obawy związane z powrotem do życia seksualnego.
Czy trzeba czekać do końca połogu?
Połóg zgodnie z obowiązującym w Polsce standardem opieki okołoporodowej trwa 6 tygodni. Jest to okres, w którym organizm stopniowo cofa zmiany związane z ciążą i porodem.
W tym czasie występują odchody połogowe. Nie są one „oczyszczaniem macicy z pozostałości”, lecz naturalną wydzieliną zawierającą krew, śluz i tkanki związane z gojeniem wnętrza macicy, szczególnie miejsca po oddzieleniu łożyska.
Początkowo wydzielina jest bardziej krwista, a następnie zwykle stopniowo staje się jaśniejsza i mniej obfita. Może utrzymywać się przez kilka tygodni.
Sam fakt trwania połogu nie oznacza automatycznego zakazu wszystkich form bliskości. Przytulanie, pocałunki, dotyk czy aktywność seksualna bez penetracji mogą być podejmowane wtedy, gdy obie osoby mają na to ochotę i nie powodują dyskomfortu.
Seks po porodzie drogami natury
Po porodzie drogami natury szczególne znaczenie ma stan krocza. Jeżeli doszło do pęknięcia, nacięcia lub szycia, tkanki potrzebują czasu na zagojenie.
Powrót do penetracji warto odłożyć do momentu, gdy:
- rana jest zagojona,
- szwy nie powodują istotnego bólu,
- krwawienie ustąpiło,
- dotyk okolicy krocza nie powoduje silnego dyskomfortu.
Po poważniejszym pęknięciu krocza, szczególnie trzeciego lub czwartego stopnia, powrót do współżycia może wymagać więcej czasu i warto omówić go podczas kontroli lekarskiej.
Nie ma natomiast uniwersalnej zasady, że po porodzie drogami natury zawsze wystarczą dokładnie 4 tygodnie.
Seks po cesarskim cięciu
Cesarskie cięcie jest operacją, dlatego rekonwalescencja obejmuje gojenie rany na brzuchu oraz tkanek macicy. Nie oznacza to jednak automatycznie, że powrót do seksu musi nastąpić później niż po każdym porodzie drogami natury.
Wiele zależy od przebiegu operacji, bólu, gojenia rany i samopoczucia.
Penetracja nie powoduje bezpośredniego „otwierania” rany na brzuchu. Jeśli jednak ruch, napięcie mięśni brzucha lub określona pozycja powodują ból czy ciągnięcie w okolicy cięcia, warto poczekać dłużej i wybrać pozycję, która nie uciska brzucha.
Jeśli rana jest zaczerwieniona, obrzęknięta, sączy się lub powoduje narastający ból, należy najpierw skonsultować się z lekarzem.
Jak może wyglądać pierwszy seks po porodzie?
Pierwsze zbliżenie nie musi od razu oznaczać penetracji. Bliskość można odbudowywać stopniowo, zgodnie z komfortem obu osób.
Pomocne może być:
- wybranie momentu bez pośpiechu,
- rozpoczęcie od dotyku i innych form bliskości,
- stosowanie lubrykantu, jeśli występuje suchość,
- wybranie pozycji pozwalającej kobiecie kontrolować głębokość i tempo penetracji,
- przerwanie stosunku, jeśli pojawia się ból.
Nie ma potrzeby kontynuowania penetracji „żeby przyzwyczaić organizm”, jeśli jest bolesna. Nawracający lub silny ból powinien zostać oceniony przez specjalistę.
Suchość pochwy po porodzie
Suchość pochwy jest częsta po porodzie i może być szczególnie odczuwalna podczas karmienia piersią. Jedną z przyczyn jest obniżenie poziomu estrogenów.
Może powodować:
- uczucie suchości lub pieczenia,
- podrażnienie okolicy sromu,
- dyskomfort podczas penetracji,
- ból podczas lub po współżyciu.
Pomocny może być lubrykant na bazie wody lub silikonu. Jeśli używane są prezerwatywy lateksowe, należy sprawdzić zgodność preparatu z ich materiałem i unikać produktów olejowych, które mogą uszkadzać lateks.
Przy utrzymującej się nasilonej suchości warto skonsultować się z ginekologiem. W wybranych przypadkach lekarz może rozważyć dodatkowe leczenie.
Dlaczego seks po porodzie może boleć?
Ból podczas współżycia po porodzie może mieć wiele przyczyn.
Należą do nich między innymi:
- suchość pochwy,
- gojenie pęknięcia lub nacięcia krocza,
- bolesna lub nadwrażliwa blizna,
- nadmierne napięcie mięśni dna miednicy,
- obawa przed bólem i trudność z rozluźnieniem,
- infekcje lub inne problemy ginekologiczne.
Nie należy sprowadzać problemów seksualnych po porodzie do „obniżenia elastyczności ścian pochwy”. Ciąża i poród wpływają na tkanki oraz mięśnie dna miednicy, ale ich funkcja może zmieniać się w różny sposób. U części kobiet problemem jest osłabienie, u innych nadmierne napięcie, ból lub zaburzenie koordynacji.
Również trudności z osiąganiem orgazmu nie wynikają po prostu z tego, że pochwa stała się „luźniejsza”. Na reakcję seksualną wpływają między innymi pobudzenie, hormony, komfort, ból, sen, stres i samopoczucie.
Dno miednicy i nietrzymanie moczu
Nietrzymanie moczu po porodzie jest częstą dolegliwością i nie trzeba się jej wstydzić ani zakładać, że należy po prostu z nią żyć.
Ćwiczenia mięśni dna miednicy mogą być pomocne, ale nie zawsze rozwiązaniem jest wyłącznie wykonywanie jak największej liczby tak zwanych ćwiczeń Kegla.
Mięśnie dna miednicy powinny umieć zarówno prawidłowo się napinać, jak i rozluźniać. Jeśli nietrzymanie moczu, uczucie ciężkości w pochwie, ból lub dyskomfort podczas seksu utrzymują się, warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą uroginekologicznym.
Spadek libido po porodzie
Brak ochoty na seks przez pewien czas po narodzinach dziecka jest częsty i nie musi oznaczać problemu.
Wpływ mogą mieć:
- zmęczenie i niewystarczająca ilość snu,
- ból i rekonwalescencja po porodzie,
- zmiany hormonalne,
- karmienie piersią,
- nowe obowiązki związane z opieką nad dzieckiem,
- stres i przeciążenie,
- zmiany w postrzeganiu własnego ciała,
- lęk przed bólem lub ponowną ciążą.
Nie trzeba wyznaczać sobie terminu, w którym libido „powinno wrócić”. Ważna jest komunikacja między partnerami i brak presji na rozpoczęcie współżycia.
Jeśli brak zainteresowania seksem jest źródłem dużego cierpienia, utrzymuje się przez długi czas lub towarzyszą mu obniżony nastrój, silny lęk albo inne problemy emocjonalne, warto porozmawiać ze specjalistą.
Antykoncepcja po porodzie
Brak miesiączki po porodzie nie oznacza braku płodności. Owulacja może wystąpić przed pierwszą miesiączką.
Ciąża jest możliwa już około 3 tygodnie po porodzie, dlatego jeśli kolejna ciąża nie jest planowana, antykoncepcję warto ustalić jeszcze przed powrotem do współżycia.
Niektóre metody można stosować bezpośrednio po porodzie, również podczas karmienia piersią. Należą do nich między innymi:
- prezerwatywy,
- tabletka zawierająca wyłącznie progestagen,
- implant antykoncepcyjny,
- niektóre wkładki wewnątrzmaciczne.
Możliwość stosowania metod zawierających estrogen zależy między innymi od czasu od porodu, karmienia piersią i indywidualnego ryzyka zakrzepicy, dlatego ich wybór należy omówić z lekarzem.
Karmienie piersią może działać antykoncepcyjnie jedynie po spełnieniu ściśle określonych warunków metody LAM. Sam fakt karmienia piersią nie daje pewnej ochrony przed kolejną ciążą.
Prezerwatywy są dodatkowo metodą pomagającą chronić przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową.
Kiedy skonsultować się z lekarzem?
Po porodzie warto skonsultować się z lekarzem lub położną, jeśli występuje:
- silny lub nawracający ból podczas współżycia,
- krwawienie wywoływane penetracją, które powtarza się lub jest obfite,
- gorączka,
- nieprzyjemnie pachnąca wydzielina z pochwy,
- narastający ból brzucha lub miednicy,
- problemy z gojeniem rany krocza albo rany po cesarskim cięciu,
- utrzymujące się nietrzymanie moczu lub stolca,
- uczucie ciężkości lub uwypuklenia w pochwie,
- suchość lub ból, których nie poprawiają podstawowe metody łagodzenia.
Gorączka po porodzie wymaga ustalenia przyczyny, ale nie oznacza automatycznie, że kobieta powinna odsunąć się od dziecka. Infekcje połogowe, takie jak zakażenie macicy czy rany, nie są tym samym co choroby zakaźne przenoszone na niemowlę poprzez zwykły kontakt.
Podsumowanie
Nie ma jednej obowiązkowej daty powrotu do seksu po porodzie. Wiele kobiet wraca do współżycia po kilku tygodniach, ale właściwy moment zależy od gojenia ran, ustąpienia krwawienia, bólu, komfortu i przede wszystkim własnej gotowości.
Suchość pochwy, zmęczenie, mniejsza ochota na seks i początkowy dyskomfort są po porodzie częste. Silny lub utrzymujący się ból, problemy z dnem miednicy, nieprawidłowa wydzielina czy trudności z gojeniem warto skonsultować. O antykoncepcji należy natomiast pomyśleć przed pierwszym współżyciem, ponieważ płodność może powrócić jeszcze przed pierwszą miesiączką.