W 7. miesiącu życia niemowlę zwykle staje się coraz bardziej aktywne i zainteresowane otoczeniem. Sięga po przedmioty, bada je rękami i ustami, coraz sprawniej porusza się na macie i prowadzi z opiekunami pierwsze „rozmowy” za pomocą dźwięków, uśmiechu i mimiki.
Nie istnieje jednak jedna lista umiejętności, które każde dziecko powinno posiadać dokładnie w 7. miesiącu. CDC publikuje kamienie milowe dla 6. i 9. miesiąca, dlatego ten okres warto traktować jako etap przejściowy pomiędzy nimi.
Jak rozwija się dziecko w 7. miesiącu życia?
W tym wieku rozwój ruchowy, komunikacyjny i poznawczy szybko postępuje, ale tempo zmian może znacznie różnić się pomiędzy dziećmi.
Siedmiomiesięczne niemowlę może być coraz bardziej zainteresowane:
- twarzami i głosami bliskich osób,
- zabawkami znajdującymi się w zasięgu ręki,
- własnymi dłońmi i stopami,
- dźwiękami i ich powtarzaniem,
- upuszczaniem przedmiotów,
- oglądaniem siebie w lustrze,
- poznawaniem przedmiotów poprzez dotyk i wkładanie ich do ust.
Nie trzeba każdego dnia organizować specjalnych ćwiczeń. Swobodny ruch na bezpiecznej powierzchni, kontakt z opiekunem i możliwość samodzielnego poznawania otoczenia są bardzo wartościowymi elementami rozwoju.
Co może potrafić 7-miesięczne dziecko?
Większość dzieci przed rozpoczęciem 7. miesiąca osiąga już część umiejętności typowych dla wieku 6 miesięcy.
Dziecko może:
- rozpoznawać znajome osoby,
- śmiać się i chętnie uczestniczyć w zabawie,
- naprzemiennie wydawać dźwięki razem z opiekunem,
- piszczeć i robić „bańki” lub parskać ustami,
- sięgać po interesującą zabawkę,
- wkładać przedmioty do ust, aby je poznawać,
- obracać się z brzucha na plecy,
- podpierać się na wyprostowanych rękach podczas leżenia na brzuchu,
- podpierać się rękami podczas siedzenia.
W kolejnych tygodniach mogą stopniowo pojawiać się również umiejętności typowe dla późniejszej części pierwszego roku, ale nie należy wymagać ich już od każdego siedmiomiesięcznego dziecka.
Rozwój ruchowy w 7. miesiącu
W 7. miesiącu wiele dzieci sprawnie obraca się, zmienia pozycję na macie i próbuje przesuwać ciało w kierunku interesującego przedmiotu.
Jedne niemowlęta pełzają, inne obracają się wokół własnej osi, turlają albo przesuwają w inny sposób. Niektóre mogą podejmować pierwsze próby przemieszczania na czworakach.
Raczkowanie nie jest jednak obowiązkowym kamieniem milowym. Nie wszystkie dzieci raczkują i nie muszą rozpocząć tego etapu w 7. miesiącu.
Podobnie jest z siedzeniem. Siedmiomiesięczne dziecko może siedzieć z podparciem rąk lub przez krótki czas utrzymywać stabilniejszą pozycję, ale samodzielne siadanie oraz stabilne siedzenie bez podparcia CDC zalicza dopiero do kamieni milowych dla 9. miesiąca życia.
Nie trzeba sadzać dziecka na siłę ani stabilizować go poduszkami tylko po to, aby ćwiczyło siedzenie. Znacznie więcej możliwości ruchowych daje mu bezpieczna zabawa na podłodze.
Komunikacja i kontakt z opiekunami
Siedmiomiesięczne niemowlę może wydawać coraz bardziej różnorodne dźwięki i eksperymentować z ich głośnością oraz intonacją.
Warto odpowiadać na jego dźwięki, zostawiać chwilę na reakcję i prowadzić proste naprzemienne „rozmowy”. Można również powtarzać dźwięki dziecka i dodawać do nich proste słowa.
Regularne zwracanie się do dziecka po imieniu jest naturalną częścią codziennej komunikacji. Nie należy jednak oczekiwać, że w wieku 7 miesięcy będzie ono już zawsze reagowało na swoje imię. CDC umieszcza tę umiejętność na liście kamieni milowych dla 9. miesiąca.
Podobnie wyraźna nieśmiałość lub lęk w obecności obcych osób może zacząć pojawiać się w tym okresie, ale nie jest obowiązkową cechą rozwoju siedmiomiesięcznego dziecka.
Jak dziecko poznaje świat?
W tym wieku dziecko bardzo aktywnie korzysta ze wzroku, dłoni i ust.
Może:
- sięgać po przedmioty znajdujące się przed nim,
- obracać zabawkę w dłoniach,
- uderzać nią o podłoże,
- upuszczać przedmioty,
- obserwować, co dzieje się po wykonaniu określonego ruchu,
- przyglądać się własnemu odbiciu.
Przekładanie przedmiotu płynnie z jednej ręki do drugiej oraz aktywne szukanie zabawki, która wypadła z pola widzenia, są umiejętnościami znajdującymi się na checkliście CDC dla 9 miesięcy. Mogą więc zacząć pojawiać się wcześniej, ale nie trzeba ich jeszcze oczekiwać od każdego dziecka.
Ile śpi 7-miesięczne dziecko?
Według zaleceń American Academy of Sleep Medicine niemowlęta w wieku od 4 do 12 miesięcy powinny regularnie spać łącznie około 12–16 godzin na dobę, wliczając drzemki.
Nie ma natomiast jednej obowiązkowej liczby drzemek ani ustalonego podziału na dokładnie 9–10 godzin snu nocnego i dwie dwugodzinne drzemki.
Jedne dzieci w wieku 7 miesięcy śpią dwa razy w ciągu dnia, inne nadal potrzebują trzech krótszych drzemek. Ważniejsze od sztywnego harmonogramu są całkowita długość snu, samopoczucie dziecka i względnie przewidywalna codzienna rutyna.
Do każdego snu dziecko powinno być układane na plecach na twardej, płaskiej i niepochylonej powierzchni przeznaczonej do snu.
Co je 7-miesięczne dziecko?
W 7. miesiącu mleko kobiece lub odpowiedni preparat do żywienia niemowląt nadal stanowią bardzo ważny element diety.
Jednocześnie dziecko powinno już stopniowo poznawać pokarmy uzupełniające. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca w wieku 6–8 miesięcy proponowanie pokarmów uzupełniających około 2–3 razy dziennie, przy dalszym karmieniu mlekiem.
Nie należy jednak traktować tej liczby jako sztywnego harmonogramu. Wielkość porcji i tempo zwiększania ilości jedzenia zależą od apetytu oraz etapu rozszerzania diety konkretnego dziecka.
Rodzic decyduje, co i kiedy proponuje, natomiast dziecko powinno mieć możliwość decydowania, czy chce jeść i kiedy jest już syte.
Jaką konsystencję powinny mieć posiłki?
W 7. miesiącu warto stopniowo wychodzić poza wyłącznie gładkie puree, jeśli dziecko radzi sobie z jedzeniem.
Można proponować:
- gładkie puree,
- produkty rozgniecione widelcem,
- bardziej grudkowate potrawy,
- drobno posiekane miękkie produkty,
- odpowiednio przygotowane miękkie kawałki do samodzielnego chwytania.
Dziecko nie potrzebuje zębów, aby poradzić sobie z wieloma miękkimi produktami. Może rozgniatać je językiem o podniebienie oraz dziąsłami.
Nowa konsystencja może początkowo powodować odruch krztuszenia, wypluwanie lub kaszel. Nie jest to tym samym co zadławienie, ale podczas każdego posiłku dziecko musi pozostawać pod bezpośrednim nadzorem dorosłego.
Jakie produkty można podawać?
W 7. miesiącu dieta może być już znacznie bardziej różnorodna niż na samym początku rozszerzania.
Można stopniowo proponować między innymi:
- warzywa,
- owoce,
- kasze i inne produkty zbożowe,
- mięso,
- ryby odpowiednie dla niemowląt,
- dobrze ugotowane jajko,
- rośliny strączkowe w odpowiednio miękkiej i rozdrobnionej formie,
- naturalny jogurt bez dodatku cukru,
- niewielkie ilości sera odpowiedniego do wieku,
- tłuszcze roślinne,
- produkty z orzechów w bezpiecznej formie, na przykład gładką pastę rozcieńczoną do odpowiedniej konsystencji.
Szczególnie ważne jest regularne proponowanie produktów będących źródłem żelaza, takich jak mięso, ryby, jaja, rośliny strączkowe czy wzbogacane w żelazo produkty zbożowe.
Nie ma potrzeby celowo opóźniać wprowadzania produktów potencjalnie alergizujących. Powinny być jednak podawane w formie bezpiecznej dla niemowlęcia. W przypadku ciężkiego AZS, rozpoznanej alergii pokarmowej lub wcześniejszej reakcji alergicznej sposób wprowadzania produktów warto skonsultować z pediatrą lub alergologiem.
Do picia wraz z rozszerzaniem diety można proponować niewielkie ilości wody.
Czego nie podawać 7-miesięcznemu dziecku?
W pierwszym roku życia należy unikać produktów, które mogą stwarzać ryzyko zatrucia, zadławienia albo dostarczają niepotrzebnie dużych ilości cukru i soli.
Nie należy podawać między innymi:
- miodu,
- surowych lub niedogotowanych jaj, mięsa i ryb,
- orzechów w całości,
- twardych kawałków surowej marchewki lub jabłka,
- całych winogron i innych twardych, okrągłych produktów bez odpowiedniego przygotowania,
- soków owocowych jako napoju,
- napojów słodzonych,
- produktów z dodatkiem cukru i dużych ilości soli,
- mleka krowiego, koziego lub owczego jako głównego napoju zamiast mleka kobiecego lub preparatu do żywienia niemowląt.
Sok przecierowy nie jest potrzebnym elementem diety 7-miesięcznego dziecka. Lepszym wyborem są owoce w konsystencji dopasowanej do umiejętności dziecka, a do picia woda.
Jak wspierać rozwój 7-miesięcznego dziecka?
Nie trzeba intensywnie „stymulować” dziecka. Najwięcej możliwości do nauki daje mu bezpieczne otoczenie, swobodny ruch i kontakt z bliskimi.
Warto:
- zapewniać codziennie dużo czasu na macie lub podłodze,
- układać zabawki nieco poza zasięgiem, aby zachęcać do samodzielnego ruchu,
- pozwalać dziecku wybierać sposób dotarcia do zabawki,
- rozmawiać i odpowiadać na wydawane przez dziecko dźwięki,
- często używać jego imienia w naturalnych sytuacjach,
- czytać książeczki i nazywać oglądane przedmioty,
- bawić się w proste zabawy oparte na powtarzalności,
- śpiewać i słuchać razem muzyki,
- pokazywać dziecku nowe miejsca podczas spacerów,
- pozwalać bezpiecznie poznawać różne faktury i kształty.
Nie ma potrzeby celowo bombardować dziecka nowymi zapachami, światłem czy głośnymi zabawkami. Codzienne otoczenie dostarcza wystarczająco wielu bodźców.
Bezpieczeństwo w 7. miesiącu życia
Rosnąca mobilność oznacza, że dziecko może dostać się do przedmiotu, który jeszcze kilka dni wcześniej znajdował się poza jego zasięgiem.
Warto:
- nie pozostawiać dziecka bez nadzoru na łóżku, kanapie czy przewijaku,
- usunąć małe przedmioty mogące zostać połknięte,
- zabezpieczyć przewody, leki, środki czystości i ostre przedmioty,
- sprawdzić stabilność mebli znajdujących się w zasięgu dziecka,
- dobierać zabawki bez drobnych, łatwo odrywających się elementów,
- zawsze nadzorować dziecko podczas jedzenia.
Kiedy skonsultować rozwój dziecka?
Nieosiągnięcie jednej umiejętności w określonym tygodniu nie oznacza automatycznie zaburzenia. Warto jednak omówić rozwój z pediatrą, jeśli około 7. miesiąca dziecko:
- nadal nie utrzymuje stabilnie głowy,
- nie sięga po przedmioty,
- nie reaguje na głos ani inne dźwięki,
- nie wydaje dźwięków w odpowiedzi na kontakt z opiekunem,
- nie próbuje podpierać się podczas leżenia na brzuchu,
- porusza jedną stroną ciała wyraźnie mniej niż drugą,
- jest bardzo wiotkie lub wyjątkowo sztywne,
- ma utrzymujące się trudności z jedzeniem lub połykaniem,
- nie rośnie zgodnie z dotychczasowym przebiegiem.
Szczególnej uwagi wymaga utrata umiejętności, które dziecko wcześniej już posiadało.
U dzieci urodzonych przedwcześnie rozwój należy oceniać z uwzględnieniem wieku skorygowanego.
Podsumowanie
W 7. miesiącu życia niemowlę coraz aktywniej poznaje otoczenie, rozwija kontrolę ciała, sięga po przedmioty i eksperymentuje z dźwiękami. Nie musi jednak jeszcze raczkować, samodzielnie siadać, konsekwentnie reagować na imię ani przekładać przedmiotów z ręki do ręki.
Mleko nadal pozostaje bardzo ważnym elementem żywienia, a wraz z nim dziecko stopniowo poznaje różnorodne pokarmy uzupełniające. Warto rozwijać konsystencję posiłków, proponować produkty bogate w żelazo, podawać wodę zamiast soków oraz zapewniać dużo bezpiecznego czasu na swobodną zabawę i ruch.