5. tydzień ciąży należy do pierwszego trymestru i zwykle jest zaliczany do 2. miesiąca. To właśnie w tym okresie wiele kobiet dowiaduje się o ciąży po spóźniającej się miesiączce lub dodatnim wyniku testu ciążowego.
Zarodek jest jeszcze bardzo mały i intensywnie się rozwija. Objawy mogą być już zauważalne, ale równie prawidłowa może być ciąża, w której na tym etapie kobieta prawie nie odczuwa zmian.
5. tydzień ciąży – który to miesiąc i trymestr?
5. tydzień ciąży zwykle zalicza się do 2. miesiąca i pierwszego trymestru.
Wiek ciążowy liczy się od pierwszego dnia ostatniej miesiączki, a nie od dnia zapłodnienia. Oznacza to, że w 5. tygodniu od zapłodnienia minęły orientacyjnie około 3 tygodnie.
W praktyce medycznej wiek ciąży podaje się przede wszystkim w tygodniach i dniach, ponieważ jest to dokładniejsze niż przeliczanie ciąży na miesiące.
Jak oblicza się przewidywany termin porodu?
Przewidywany termin porodu początkowo oblicza się najczęściej na podstawie pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Ciąża trwa orientacyjnie około 40 tygodni liczonych właśnie od tej daty.
Termin porodu jest wartością szacunkową, a nie datą, w której dziecko musi się urodzić. Prawidłowa długość ciąży może obejmować kilka tygodni wokół wyliczonego terminu.
W późniejszym etapie ciąży wiek ciążowy i przewidywany termin porodu mogą zostać dokładniej ocenione na podstawie badania ultrasonograficznego, szczególnie jeśli data ostatniej miesiączki jest niepewna lub cykle były nieregularne.
Jak rozwija się dziecko w 5. tygodniu ciąży?
W 5. tygodniu ciąży intensywnie rozwija się układ nerwowy zarodka. Powstają struktury, z których będą kształtowały się mózg i rdzeń kręgowy.
Zaczyna również formować się serce oraz układ krążenia. Rozwijają się pierwsze naczynia krwionośne i struktury, które w kolejnych tygodniach będą tworzyć pępowinę i łożysko.
To także etap intensywnego różnicowania komórek. Z trzech podstawowych listków zarodkowych będą stopniowo rozwijały się między innymi:
- układ nerwowy i skóra,
- mięśnie, kości, serce i nerki,
- układ pokarmowy oraz część narządów wewnętrznych.
Rozwój narządów dopiero się rozpoczyna. Nie należy więc przedstawiać poszczególnych struktur jako już dojrzałych czy w pełni funkcjonujących.
Jak duży jest zarodek w 5. tygodniu ciąży?
Według aktualnego kalendarza NHS zarodek ma w 5. tygodniu około 2 mm długości, czyli mniej więcej tyle, co ziarenko sezamu.
Na tak wczesnym etapie różnice nawet kilku dni w rzeczywistym wieku ciąży mają duże znaczenie dla tego, co można zobaczyć podczas USG.
USG w 5. tygodniu ciąży – co można zobaczyć?
USG może być wykonane w 5. tygodniu ciąży, ale nie każda kobieta potrzebuje rutynowego badania tak wcześnie.
Jeżeli badanie jest wykonywane, najczęściej wykorzystuje się USG przezpochwowe. W zależności od rzeczywistego wieku ciąży można uwidocznić:
- pęcherzyk ciążowy w jamie macicy,
- czasami pęcherzyk żółtkowy,
- w późniejszej części 5. tygodnia niekiedy również bardzo mały zarodek.
Brak widocznego zarodka czy czynności serca podczas jednego USG w 5. tygodniu nie musi oznaczać nieprawidłowego rozwoju. Ciąża może być po prostu młodsza, niż wynikało z obliczeń na podstawie ostatniej miesiączki.
W takiej sytuacji lekarz może zalecić powtórzenie badania po odpowiednim czasie.
Czy w 5. tygodniu widać czynność serca?
Serce zaczyna formować się bardzo wcześnie, a jego pierwsza aktywność może pojawiać się około tego etapu rozwoju.
Nie należy jednak oczekiwać, że podczas każdego USG w 5. tygodniu będzie już można uwidocznić czynność serca.
Dokładny moment zależy od rzeczywistego wieku ciąży, rozwoju zarodka i jakości obrazu. Z tego powodu pojedynczy wynik bardzo wczesnego USG nie zawsze pozwala jednoznacznie ocenić rozwój ciąży.
Jak zmienia się ciało w 5. tygodniu ciąży?
Na tym etapie brzuch zazwyczaj nie zmienia jeszcze wyglądu z powodu wielkości macicy czy zarodka. Możesz natomiast zauważyć wzdęcia, uczucie pełności lub napięcia w podbrzuszu.
Piersi mogą stać się bardziej tkliwe, cięższe albo wrażliwe na dotyk. U części kobiet występuje również większe zmęczenie i senność.
Nie istnieje jednak jeden charakterystyczny zestaw zmian, który musi występować w 5. tygodniu.
Najczęstsze objawy w 5. tygodniu ciąży
Wiele kobiet w 5. tygodniu dopiero orientuje się, że jest w ciąży. Objawy mogą być bardzo łagodne lub w ogóle nie występować.
Możliwe są między innymi:
- brak miesiączki,
- zmęczenie i senność,
- tkliwość piersi,
- nudności,
- większa wrażliwość na zapachy,
- zmiany apetytu,
- metaliczny posmak w ustach,
- wahania nastroju,
- częstsze oddawanie moczu,
- jasna lub mleczna wydzielina z pochwy,
- wzdęcia,
- łagodne pobolewanie podbrzusza.
Brak nudności, tkliwości piersi czy innych typowych objawów nie oznacza, że ciąża rozwija się nieprawidłowo.
Nudności i wymioty
Nudności mogą rozpocząć się już pomiędzy 4. a 7. tygodniem ciąży. Mimo popularnej nazwy „poranne nudności” mogą występować o dowolnej porze dnia.
Przy łagodnych dolegliwościach pomocne mogą być:
- mniejsze i częstsze posiłki,
- unikanie zapachów oraz pokarmów nasilających nudności,
- regularne popijanie płynów małymi porcjami,
- odpoczynek.
U części kobiet produkty zawierające imbir mogą zmniejszać nudności. Suplementy z imbirem warto jednak omówić z lekarzem lub farmaceutą.
Jeżeli nie jesteś w stanie utrzymać płynów lub jedzenia, tracisz masę ciała, masz bardzo mało moczu, czujesz silne osłabienie albo zawroty głowy, skontaktuj się z personelem medycznym.
Plamienie i krwawienie w 5. tygodniu ciąży
Niewielkie plamienie może wystąpić na początku ciąży i nie zawsze oznacza poronienie. Nie należy jednak automatycznie zakładać, że każde plamienie w 5. tygodniu jest nieszkodliwym skutkiem implantacji zarodka.
Krwawienie we wczesnej ciąży może mieć różne przyczyny, między innymi:
- zmiany w obrębie szyjki macicy,
- infekcję,
- krwiak,
- poronienie,
- ciążę pozamaciczną.
Każde krwawienie warto omówić z personelem medycznym.
Progesteron nie jest lekiem, który automatycznie podaje się każdej kobiecie z plamieniem lub krwawieniem. Może być zalecany w określonych sytuacjach klinicznych, na przykład u części kobiet z krwawieniem i wcześniejszym poronieniem po potwierdzeniu ciąży wewnątrzmacicznej.
Jakie badania wykonuje się na początku ciąży?
W aktualnym polskim standardzie pierwsze świadczenia i badania prenatalne przypadają do 10. tygodnia ciąży lub w momencie pierwszego zgłoszenia się do opieki. Nie oznacza to, że wszystkie badania muszą zostać wykonane dokładnie w 5. tygodniu.
Zakres początkowej oceny może obejmować między innymi:
- wywiad i badanie kliniczne,
- pomiar ciśnienia tętniczego,
- ocenę wzrostu, masy ciała i BMI,
- grupę krwi i Rh, jeśli nie ma odpowiednio potwierdzonego wyniku,
- przeciwciała odpornościowe do antygenów krwinek czerwonych,
- morfologię krwi i stężenie ferrytyny,
- badanie ogólne moczu,
- glukozę na czczo,
- TSH,
- VDRL,
- HIV i HCV,
- antygen HBs,
- badanie w kierunku toksoplazmozy zgodnie z aktualnymi kryteriami,
- kontrolę stomatologiczną,
- cytologię, jeśli nie była wykonywana w ciągu 12 miesięcy przed ciążą.
U kobiet z czynnikami ryzyka cukrzycy ciążowej już na początku ciąży może być również wskazane wykonanie OGTT.
Zakres badań powinien zostać dostosowany do stanu zdrowia, historii medycznej i wcześniejszych wyników.
β-hCG – kiedy oznaczenie może być potrzebne?
Domowy test ciążowy wykrywa obecność hormonu hCG w moczu i około 5. tygodnia zazwyczaj może już wykazać ciążę.
Oznaczenie β-hCG we krwi nie jest jednak testem, który po pojedynczym pomiarze potwierdza „prawidłowy rozwój ciąży”.
W określonych sytuacjach, na przykład przy krwawieniu, bólu albo niejednoznacznym wyniku bardzo wczesnego USG, lekarz może wykorzystać seryjne oznaczenia β-hCG razem z badaniem ultrasonograficznym.
Do wiarygodnej oceny wczesnej ciąży czasami potrzeba więcej niż jednego oznaczenia lub jednego badania USG.
Suplementacja na początku ciąży
Po potwierdzeniu ciąży warto omówić z lekarzem lub położną stosowaną suplementację.
W pierwszych tygodniach szczególnie istotne są foliany. Dobór pozostałych składników powinien uwzględniać aktualne zalecenia, dietę, wyniki badań, choroby przewlekłe i przyjmowane leki.
Nie należy samodzielnie zwiększać dawek suplementów w przekonaniu, że większa ilość składników zapewni lepszy rozwój dziecka.
Styl życia w pierwszych tygodniach ciąży
Na początku ciąży warto:
- całkowicie zrezygnować z alkoholu,
- nie palić i unikać ekspozycji na dym tytoniowy,
- sprawdzić z lekarzem lub farmaceutą bezpieczeństwo przyjmowanych leków i suplementów,
- stosować zbilansowaną dietę,
- regularnie pić płyny zgodnie z pragnieniem i indywidualnym zapotrzebowaniem,
- pozostać aktywną fizycznie, jeśli nie ma przeciwwskazań.
Nie istnieje obowiązek wypijania dokładnie 3 litrów wody dziennie przez każdą kobietę w ciąży.
W prawidłowo przebiegającej ciąży regularny umiarkowany ruch jest zazwyczaj bezpieczny. Aktywność można dostosować do wcześniejszego poziomu sprawności i samopoczucia.
Kiedy skontaktować się z lekarzem?
Na bardzo wczesnym etapie ciąży szczególnej uwagi wymagają objawy mogące wskazywać między innymi na ciążę pozamaciczną, poronienie, infekcję lub znaczne odwodnienie.
Skontaktuj się z personelem medycznym w przypadku:
- krwawienia z dróg rodnych,
- silnego lub narastającego bólu brzucha,
- jednostronnego bólu podbrzusza,
- bólu barku występującego wraz z bólem brzucha lub krwawieniem,
- omdlenia lub znacznego osłabienia,
- silnych zawrotów głowy,
- bardzo obfitego krwawienia,
- gorączki,
- bólu lub pieczenia podczas oddawania moczu,
- wymiotów uniemożliwiających przyjmowanie płynów i jedzenia.
Jeśli objaw jest nagły, silny albo szybko się nasila, nie należy czekać do planowej wizyty.
Podsumowanie
5. tydzień ciąży należy do pierwszego trymestru i zwykle jest zaliczany do 2. miesiąca. Zarodek ma około 2 mm długości, a jego mózg, rdzeń kręgowy, serce i układ krążenia zaczynają intensywnie się rozwijać.
Podczas bardzo wczesnego USG może być widoczny pęcherzyk ciążowy, ale zarodek i czynność serca nie muszą być jeszcze możliwe do uwidocznienia. To dobry moment na rozpoczęcie opieki prenatalnej i zaplanowanie badań przypadających do 10. tygodnia ciąży.